“ABŞ TRIPP (“Tramp marşrutu”) layihəsini sürətlə həyata keçirir”.

Teleqraf xəbər verir ki, bunu erməni politoloq Suren Sərkisyan deyib.

Ekspertin fikrincə, Tramp administrasiyası Cənubi Qafqazda və Mərkəzi Asiyada elə bir fəaliyyət və iştirak səviyyəsinə çatıb ki, 1992-ci ildən bəri heç bir ABŞ administrasiyası buna nail ola bilməyib:

“Əlbəttə, bunun səbəbi təkcə əlverişli geosiyasi şərait deyil. Şübhəsiz, Rusiyanın Ukrayna müharibəsinə fokuslanması da öz təsirini göstərir, nəticədə onun Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiyadakı iştirakı və təsiri xeyli zəifləyib. Eyni şey İrana da aiddir. Bu hal Tramp administrasiyasına bölgədə daha aktiv rol oynamaq imkanı yaradıb. Bununla belə, burada iki əsas amil də olduqca vacibdir ki, bu da bu prosesi misli görünməmiş dərəcədə sürətli və səmərəli edir.

Birinci amil Stiven Uitkoffla bağlıdır. Məlumata görə, TRIPP-in memarlarından biri Uitkoffdur. TRIPP vasitəsilə Mərkəzi Asiyanı Türkiyə və Avropa ilə birləşdirmək ideyası da onun komandasına aiddir. Bu təşəbbüs təkcə iqtisadi və nəqliyyat yox, həm də mühüm geosiyasi komponentə malikdir. Uitkoffun Trampla birbaşa əlaqəsinin olması da vacibdir, nəticədə layihənin ilkin mərhələsində (2025-ci ilin fevralı) bürokratik və tabelik problemləri yaranmayıb.

Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həlli də Vaşinqtona Rusiyanı Cənubi Qafqazda təsirini qorumaq üçün ən vacib vasitələrindən - münaqişənin davam etməsindən istifadə imkanından məhrum etmək imkanı verir.

Prosesdə ikinci mühüm amil Tramp administrasiyasının idarəetmə üslubudur. Bu üslub, xüsusilə həyati əhəmiyyət daşıyan məsələlərin, o cümlədən zərurət yarandıqda güc tətbiq etməklə həyata keçirilməsi zamanı bürokratik prosedurların əhəmiyyətli dərəcədə azaldılması ilə seçilir. Bunun nümunəsi kimi Panama kanalı, Venesuela və uzun müddət həllini gözləyən bir sıra digər məsələlərin qısa müddətdə həll olunmasını göstərmək olar.

Qərar qəbuletmə prosesləri ənənəvi bürokratik gecikmələr olmadan mümkün qədər tez davam edir, bu da bu cür irimiqyaslı geosiyasi layihələrin sürətlə reallaşmasına və həll yollarının təqdim edilməsinə imkan verir”.

Sərkisyan hesab edir ki, bu kontekstdə ABŞ Prezidenti Donald Trampın proseslərdə şəxsən iştirakı da mühüm rol oynayır:

“Dövlət katibi Marko Rubio da təkcə Dövlət Departamentinə yox, həm də xarici siyasət və milli təhlükəsizlik sistemlərinin daha sıx əlaqələndirilməsinə töhfə verən Milli Təhlükəsizlik Şurasının işinə rəhbərlik edir. Nəticədə, müxtəlif dövlət qurumları arasında rəqabət və uzunmüddətli qurumlararası razılaşdırma prosesləri minimuma enir, qərarların qəbulu və icrası isə daha sürətli və səmərəli həyata keçirilir.

Tramp və komandasının əsas üzvləri heç vaxt peşəkar bürokrat olmayıb. Məhz bu amil onlara bürokratiyanın siyasi qərarların təkcə qəbulunu deyil, həm də həyata keçirilməsini necə çətinləşdirdiyini anlamağa imkan verir. Bu, hətta söhbət təxirəsalınmaz və strateji əhəmiyyət daşıyan məsələlərdən getdiyi hallarda da özünü göstərir. Bu baxımdan, Tramp administrasiyası istisnasız olaraq bütün əvvəlki administrasiyalardan üstünlüyü baxımından fərqlənir”.