Gürcüstan vətəndaşı olan radikal dindar Veysəl Orucovun son çıxışları artıq fərdi fikir deyil – bu, açıq şəkildə yönləndirilmiş ideoloji müdaxilədir.

Bu ritorikada dini parçalanma cəhdi də var, məzhəbləarası fitnə də, radikal ideoloji izlər də var, ən əsası isə gizlədilməyə belə çalışılmayan geosiyasi xətt var. Bu xətt isə aydındır: Rusiya.

Açıq danışaq: kənardan çıxıb Azərbaycan dindarlarına “dərs keçmək”, bu ölkənin dini modelini sorğulamaq, məzhəb balansını pozmağa çalışmaq nə deməkdir? Siz kimsiniz? Kim sizə bu haqqı verib? Azərbaycan nə vaxtdan xaricdən idarə olunan dini eksperiment meydanına çevrilib? Azərbaycan əhalisinin əksəriyyətinin zamanında sünni və ya şiə olmasının Veysəl Orucova və ya qınından çıxan tısbağa kimi Türkiyədə yerləşəndən sonra adını dəyişib Tarık Dandas qoyan şəxsə nə dəxli var? Dünyada birlik-bərabərliyinin başqa örnəyi olmayan Azərbaycan müsəlmanlığını hansı güc belə bölmək istəyir?

Bu kontekstdə daha bir diqqətçəkən məqam ortaya çıxır. Əsl adı Tərlan olduğu halda özünü “Tarik Dandas” kimi təqdim edən şəxsin hicabsız qadınların ərlərini dəyyus adlandıran Veysəl Orucovla eyni xəttdə çıxış etməsi təsadüfi deyil. Ad dəyişmək, kimliyi maskalamaq və bu maska arxasından çıxıb Azərbaycana qarşı ritorika aparmaq artıq təkcə mövqe deyil – bu, açıq manipulyasiya cəhdidir. Daha sərt desək, sual birbaşa qoyulmalıdır: siz kimsiniz ki, kənardan Azərbaycan cəmiyyətinə barmaq silkələyirsiniz?

“Azərbaycan əvvəldən sünni olub” kimi iddialar sadəcə savadsızlıq deyil – bu, şüurlu manipulyasiyadır. Bu ölkənin əsrlərlə formalaşmış məzhəb harmoniyasını dağıtmaq cəhdi açıq təxribatdır. Məqsəd birdir: sünni-şiə qarşıdurması yaratmaq, cəmiyyəti içəridən parçalamaq.

Orucovun Hamas ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər isə məsuliyyətsizliyin zirvəsidir. “Terrorçu deyil”, “alimlər fətva verməyib” kimi iddialar sadəcə mövqe deyil – bu, radikalizmi yumşaq formada təbliğ etməkdir. Bu cür ritorika gəncləri yanlış istiqamətə sürükləyən, zorakılığı ideallaşdıran təhlükəli yanaşmadır.

Dövlətin yanında olan dindarları “yaltaq” adlandırmaq isə artıq tanış ssenaridir. Bu, İŞİD və Müsəlman Qardaşları kimi strukturların illərlə istifadə etdiyi üsuldur: əvvəl cəmiyyəti böl, sonra dövləti hədəfə qoy, sonra isə özünü “yeganə doğru yol” kimi təqdim et.

Daha ciddi məqam isə onun keçmiş fəaliyyəti ilə bağlı iddialardır. Suriya müharibəsi dövründə “cihad” çağırışları ilə bağlı səslənən faktlar göstərir ki, bu cür ideoloji xətt real nəticələr doğurub – regiondan, o cümlədən Azərbaycandan çox sayda insan həmin münaqişəyə cəlb olunub və geri dönüşü olmayan itkilər yaşanıb. Bu gün həmin ritorikanın yenidən fərqli formada qabardılması artıq təkcə məsuliyyətsizlik deyil, təhlükəli tendensiyadır.

Və bütün bunların içində ən açıq xətt: Rusiya təbliğatı. Orucovun çıxışlarında “Rusiyada hicaba icazə verilir”, “dindarlara münasibət fərqlidir” kimi fikirlər təsadüfi deyil. Bu, açıq psixoloji yönləndirmədir. Məqsəd Azərbaycan dindarları arasında Russia ilə bağlı müsbət rəy formalaşdırmaq, onları həmin təsir orbitinə çəkməkdir.

Bu tip mesajlar birbaşa deyil, dolayı şəkildə ötürülür və məhz buna görə daha təhlükəlidir. Çünki din üzərindən verilən bu mesajlar daha asan qəbul olunur və daha dərin təsir buraxır. Nəticədə dini mühit geosiyasi təsir alətinə çevrilir.

Ən təhlükəlisi isə budur ki, eyni anda həm radikal xəvaric, həm də radikal şiə xətti qızışdırılır. Bu, spontan deyil. Bu, koordinasiyalı təsir modelidir. Məqsəd konkret məzhəbi gücləndirmək yox, ümumilikdə qarşıdurma yaratmaqdır. Bu isə xarici təsir ssenarilərinə tam uyğun gəlir.

Nəticə açıqdır: burada din yoxdur. Din sadəcə vasitədir. Burada iman yoxdur – burada strategiya var.

Azərbaycan dindarlarına kənardan ağıl öyrətməyə çalışanlara mesaj isə sadə və sərtdir:
Bu ölkənin dini balansı sizin eksperiment sahəniz deyil.
Bu cəmiyyət sizin ideoloji oyunlarınız üçün meydan deyil.
Və Azərbaycan dindarları heç kimin geosiyasi

Müəllif: İsmayıl Yusifoğlu - Mənbə: Yenicag.az