İmişli rayon sakini Quliyev Fərhad ötən il rayonu tərk edərək Bakıya gəlib. Deyir ki, rayonda yaşamaq çətin olduğuna görə, paytaxta üz tutub. Yeni həyata başlamaq üçün Binəqədi rayonunda 3 sot torpaq alır və ev tikmək qərarına gəlib. Elə də edib. Lakin torpaq aldıqdan sonra evin tikintisinə başlamaq üçün rayonun icra və bələdiyyə nümayəndələrinə müəyyən məbləğdə pul ödəyib. Bu, ona təxminən 2-3 min manata başa gəlib. Tikdiyi ev isə təbii ki, qeydiyyatsız olub. Çünki evin qeydiyyata alınması üçün də İcra Hakimiyyəti ilə "razılaşma" əldə olunmalıdır. Quliyev Fərhad isə evini qeydiyyata sala bilmir. Evin qeydiyyata alınmasından ötrü Fərhad dayı təxminən 4 min manatından keçməlidir. Buna imkanı çatmadığı üçün həm Fərhad dayı, həm də onun evi "havada" qalıb.
Bakıda da "havada" qalan evlərin sayı ilbəil artır. Çünki paytaxtda ev tikmək istəyən əksər sakin Fərhad dayı kimi müvafiq rayonun İcra Hakimiyyəti və Bələdiyyə nümayəndəsi ilə "razılıq" əldə edir. İcra və ya bələdiyyə nümayəndəsi isə deyir ki, gözümü yumuram, tezbazar evin üstünü, yəni damını vurursan. Sakin isə tələm-tələsik evi tikir, üstünü vurur, girib içində yaşamağa başlayır. Evi qeydiyyata salmağa isə tələsmir. Qeyd etdiyimiz kimi əksəriyyətinin buna maddi imkanı çatmır. Heç kimə sirr deyil ki, Bakıda evi qeydiyyata salmaq üçün müvafiq rayonun İcra Hakimiyyətinə təxminən 2-6 min manat pul ödənilməlidir.
Ekspertlərin açıqlamalarına görə, təkcə ötən il Azərbaycanda icazəsiz təxminən 4 min ev inşa edilib. Proqnozlara görə bu il də bu cür evlərin sayında təxminən 4-5 min artım ola bilər. Təqribi hesablamalara görə, hazırda paytaxt Bakıda qeydiyyatsız evlərin ümumi sayı 510 mindən çoxdur. Həmin evlərdə 2 milyondan çox sakin yaşayır. Sakinlərin qeyd edilən problemini, yəni qeydiyyatsız evlərin sənədləşdirilməsi üçün prezident İlham Əliyev 2011-ci ilin martında Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətində ölkəmizin paytaxtı və şəhərətrafı qəsəbələrin sosial-iqtisadi inkişafına dair müşavirədə aidiyyəti qurumlara tapşırıqlar verdi.
Aidiyyəti dövlət orqanları paytaxtda olan qeydiyyatsız tikililərin siyahısını dəqiqləşdirməli və onların sənədləşdirilməsi ilə bağlı proqram hazırlamalı idi. Həmin vaxtdan 3 ilə yaxın vaxt keçib, amma aidiyyəti dövlət orqanları onlara verilən göstərişləri yerinə yetirməyi ya unudub, ya da ortada başqa məsələ var.
"Əmlak Bazarı İştirakçıları" İctimai Birliyinin icraçı direktoru Ramil Osmanlı ANS PRESS-ə bildirdi ki, Bakı şəhərində qeydiyyatsız evlərin sənədləşdirilməsi müvafiq İcra Hakimiyyətinin marağında olmayan məsələdir.
Ekspertin sözlərinə görə, müfaviq yerli İcra Hakimiyyəti orqanları evlərin tikilməsindən, daha sonra onların qeydiyyata alınmasından xüsusi qazanc məqsədi ilə istifadə edir. Yəni bu, onların gəlir mənbəyinə çevrilib. “Sənədi olmayan ərazidə ev tikmək üçün əlavə ödəniş tələb olunur. Buna “gözyumulu” məsələsi deyirik. Yəni pulunu verdin, gözümü yumuram, get evini tik. Qeydiyyatsız evlərin sənədləşdirilməsi prosesinə start vermək müvafiq İcra Hakmiyyəti və bələdiyyələri gəlir mənbəyindən mərhum edəcək”, deyə ekspert bildirdi.
R.Osmanlı hesab edir ki, yerli İcra Hakimiyyəti orqanları qeydiyyatsız evlərin sənədləşdirilməsində maraqlı olsaydı, proses yekunlaşmalı idi.
Məsələ ilə bağlı aidiyyatı dövlət qurumları isə ya susur, ya da qeydiyyatsız evlərin sənədləşdirilməsi prosesinin ləngiməsini bir-birlərinin üstünə atırlar.
Əmlak Məsələləri üzrə Dövlət Komitəsinin mətbuat xidmətindən ANS PRESS-ə verilən məlumata görə, komitə qeydiyyatsız evlərin sənədləşdirilməsi prosesində ən son iş görəcək qurumdur. Yəni Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsi və Bakı şəhər İcra Hakimiyyəti sənədsiz evləri qeydiyyata almalı, onların siyahısını tutmalı və Əmlak Məsələləri üzrə Dövlət Komitəsinə tətbiq etməlidir.
Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsindən isə bildirdilər ki, qeydiyyatsız evlərin sənədləşdirilməsi ilə bağlı rəsmi tapşırıq verilməyib.
Bakı şəhər İcra Hakimiyyətinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Nailə Məmmədova isə ANS PRESS-ə bildirdi ki, evlərin sənədləşdirilməsi prosesi ilə bağlı onda heç bir məlumat yoxdur. N.Məmmədova məsələ ilə bağlı rəhbərlikdən məlumat almaq üçün bir neçə saat vaxt istədi. Səhəri günü yenidən N.Məmmədova ilə əlaqə saxlasaq da, o, hələ də heç bir məlumat öyrənə bilmədiyini dedi.
Göründüyü kimi qurumlar Azərbaycanda milyonlarla insanın problemini ya görməməzliyə vururlar, ya da...
