İsraildəki vəziyyət dünyada bir çox insanı narahat etməkdə davam edir. Bu müharibə də Ukraynada gördüyümüz kimi uzun sürən yaraya çevriləcəkmi?
İsrailin quru qoşunları artıq Qəzza zolağında döyüşür. Fələstin Muxtariyyətinin başçısı Mahmud Abbas İsrailin “vəhşicəsinə təcavüzünü dayandırmaq” və “xalqımızın öz torpaqlarında qalması üçün mümkün olan hər şeyi etmək” üçün Ərəb Liqasının fövqəladə sammitini çağırıb.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu HƏMAS ilə müharibənin ikinci mərhələsinin başlandığını elan edib: "Müharibə uzun və çətin olacaq".
O, münaqişənin indiki gərginliyini yəhudi dövlətinin müstəqilliyi uğrunda mübarizə ilə müqayisə edib. İsrail hakimiyyətinin qeyd etdiyi kimi, ölkənin iki əsas məqsədi var - HƏMAS-ı tamamilə məğlub etmək və 7 oktyabr hücumu zamanı əsir götürülmüş girovları geri qaytarmaq.
İsrail Müdafiə Qüvvələri Fələstin anklavında quru əməliyyatlarını davam etdirir. İsrail ordusu Qəzzanı və ətraf əraziləri “ağrı sahəsi” kimi gördüyünü bildirib. Bununla belə, İsrail rəsmiləri “tammiqyaslı hücum” kimi ifadələrdən yayınmağa davam edir. Quru bölmələrinin hərəkətləri hava və artilleriya zərbələrinin kəskin artması ilə müşayiət olunur.
İsrail ordusu növbəti 24 saat üçün planları barədə açıq danışmır, lakin dolayı əlamətlərə görə, Qəzza zolağının şimal hissəsindən qoşunları çıxarmaq planları yoxdur.
Bəzi əməliyyat məlumatlarına görə, İsrail hərbçiləri bir sıra tunelləri təmizləməyi planlaşdırır. Həmçinin, görünür, xüsusi xidmət orqanları xüsusilə əhəmiyyətli hədəfləri aşkar etmək və ayrıca - girovların yerini müəyyən etmək üçün əməliyyat keçirirlər.
Beləliklə, İsrail ordusunun Qəzza zolağında genişmiqyaslı quru əməliyyatının başladığını hesab edə bilərikmi?
DİA.AZ bildirir ki, AYNA mövzunu tanınmış israilli ekspertlərlə müzakirə edib.
Hərbi ekspert David Gendelman:
“Qəzzada quru əməliyyatı təzyiqin tədricən artması ilə genişləndirici əməliyyat formatında davam edir. Sektorun şimal hissəsində müəyyən istiqamətlərdə bir neçə kilometr dərinliyə doğru irəliləyən əlavə qüvvələr cəlb edilib. Ərazinin daranması, minaların təmizlənməsi, tunellərin, raket qurğularının məhv edilməsi davam edir.
HƏMAS yaraqlıları əsasən uzaqdan atəş, minaatan, tank əleyhinə sistemlər, snayperlərlə mübarizə aparır, birbaşa toqquşmalar olur, lakin indiki mərhələdə onların sayı nisbətən azdır.
Quru qoşunlarının hərəkətləri güclü hava və artilleriya dəstəyi ilə müşayiət olunur. Əvvəllər aksiyalar kənarda aparılırdısa, indi onlar sıx məskunlaşan əraziyə yaxınlaşır.
Ümumiyyətlə, əməliyyatın uzun olması planlaşdırılır, planlara görə, tutma mərhələsi üçün bir neçə həftə və təmizləmə mərhələsi üçün bir neçə həftə, yəni biz artıq aylara yaxınlaşırıq, buna görə də İsraildə rəsmi olaraq minimum üç aydan danışırlar”.
İranşünas tədqiqatçı və jurnalist Mixail Borodkin:
“Hazırda İsrail hökuməti hədəfin HƏMAS terror təşkilatını məhv etmək olduğunu vurğulamaqda davam edir. Demək olar, hamı razıdır ki, Qəzza zolağına genişmiqyaslı qoşun yeridilmədən, əraziyə nəzarət yaradılmadan və sistemli təmizləmə aparılmadan bu məqsədə nail olmaq mümkün deyil. Beləliklə, tunellərin sayına görə yerüstü və yeraltı böyük bir əməliyyat mütləq həyata keçiriləcək.
Zamanı, əlbəttə ki, müəyyən etmək mümkün deyil. Qəzza zolağına nəzarəti ələ keçirmək üçün bir neçə həftə lazım olacağı, təmizləmə işlərinin isə daha bir neçə həftə davam edəcəyi güman edilir. Ancaq bir neçə səbəbə görə əməliyyat daha uzun çəkə bilər.
Məsələn, hərbçilər son kəşfiyyat məlumatlarını öyrəndikdən sonra belə qənaətə gələ bilərlər ki, hava zərbələri potensialı hələ tükənməyib və HƏMAS yeni hücumlarla xeyli zəiflədilə bilər. Bu, quru qoşunlarının genişmiqyaslı yerləşdirilməsini ləngidəcək.
Bundan əlavə, əməliyyatın xarakteri fərqli ola bilər. İndi seçilən yol Qəzza zolağına reydlərin ardıcıl genişləndirilməsi vasitəsilə təzyiqin tədricən artmasıdır. Bəlkə də, sonradan bu dəyişəcək və əməliyyat daha sürətli gedəcək.
Nəhayət, HƏMAS tərəfindən qaçırılan girovlarla bağlı məsələ qalır. Bu insanların kiçik qruplarının sərbəst buraxılması, mübadilə, danışıqlar və s.
Bəzi hərbi ekspertlər artıq müharibənin bir neçə il davam edə biləcəyini bildiriblər. Digərləri deyir ki, ən yaxşı halda 6-8 aylıq müharibəyə hazırlaşmalıyıq. Amma inanıram ki, hər şey Qəzza zolağında əməliyyatın inkişafından asılı olacaq. Vəziyyətə çoxlu faktorlar təsir edir, bu da dəqiq proqnoz verməyi çətinləşdirir”.
