Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) sammitinin yekununda, daha əvvəl də bildirildiyi kimi, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan arasında görüş keçirilib.
Putinin Ermənistanın Aİ-yə üzvlüyü ilə bağlı mövqeyi
Görüşün əvvəlində Vladimir Putin Ermənistanın Avropa İttifaqına üzv olmaq istəyinə hörmətlə yanaşdıqlarını bildirib. O, bunun suveren dövlətin qanuni hüququ olduğunu qeyd etsə də, Ermənistanın Avrasiya İqtisadi İttifaqında (Aİİ) üzvlüyünün bu istiqamətdə müəyyən çətinliklər yaratdığını vurğulayıb.
Rusiyalı müəllif Aleksandr Qrişin hesab edir ki, Putin Ermənistanın Aİ-yə üzvlüklə bağlı mövqeyini nə qədər tez müəyyənləşdirəcəyinin həm İrəvan, həm də Moskva üçün daha yaxşı olacağını bildirib. Putinin sözlərinə görə, Rusiya gələcəkdə Ermənistanla münasibətlərini necə quracağını bilməlidir.
Ermənistan Aİ-yə üzv olarsa nə itirə bilər?
Müəllif qeyd edir ki, Rusiya Prezidenti Ermənistanın Rusiyadan və Aİİ-dən üz döndərməsinin mümkün iqtisadi nəticələrinə də diqqət çəkib.
Putin Rusiyanın Ermənistanın əsas ticarət-iqtisadi tərəfdaşı olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, 2026-cı ilin əvvəlindən iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 2,5 milyard dollar təşkil edib.
Rusiya lideri Ermənistanın Aİİ-yə üzv olduğu dövrdə ölkənin ümumi daxili məhsulunun üç dəfə, ittifaq ölkələrinə ixracın isə 10 dəfə artdığını qeyd edib.
Putin həmçinin Rusiyanın Ermənistanda fəaliyyət göstərən şirkətlərinin ölkə büdcəsinin əsas vergi ödəyiciləri sırasında olduğunu və enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasına töhfə verdiyini bildirib.
Rusiya Prezidenti əlavə edib ki, başqa iqtisadi ittifaqa üzvlük prosesinin başlanması ilə bağlı qanunun qəbul edilməsi Aİİ-dən çıxmaq niyyətinin ifadəsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Putin bu məsələdə son qərarın Ermənistanın öz seçimi olduğunu vurğulayıb və ən yaxşı yolun Ermənistan xalqının mövqeyini öyrənmək olduğunu deyib.
Paşinyan: Ermənistan Aİİ-dən çıxmaq barədə tərəfdaşlarını məlumatlandırmayıb
Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan isə Aİ-yə üzvlük məsələsi ilə bağlı ölkəsində geniş müzakirələrin aparıldığını bildirib.
Paşinyanın sözlərinə görə, Ermənistan ötən il Aİ-yə üzvlük prosesinin başlanması ilə bağlı qanun qəbul edib. O, həmin qərarın Ermənistanın Aİİ çərçivəsində öhdəliklərinə uyğun olub-olmaması məsələsinin də araşdırıldığını bildirib.
Paşinyan qeyd edib ki, Ermənistan Rusiya ilə mövcud müqavilələri və Aİİ çərçivəsindəki hüquqi bazanı təhlil edib və bu sənədlərdə Ermənistanın öhdəliklərini pozan hər hansı müddəa aşkar etməyib.
Ermənistan Baş naziri həmçinin bildirib ki, İrəvan hazırda Aİİ-dən çıxmaq niyyətində olduğu barədə tərəfdaşlarını rəsmi şəkildə məlumatlandırmayıb.
Putin isə Aİİ ilə Aİ arasında hüquqi və normativ uyğunsuzluqların olduğunu bir daha vurğulayıb və başqa iqtisadi ittifaqa üzvlük prosesinin başlanması ilə bağlı qanunun qəbul edilməsinin Aİİ-dən çıxış məsələsini gündəmə gətirdiyini bildirib.
Ermənistan Aİ-yə üzvlüklə bağlı referendum keçirəcəkmi?
Görüşdə əsas mübahisəli məsələlərdən biri Ermənistanın Aİ-yə üzvlüyü ilə bağlı referendum məsələsi olub.
Putin Ermənistanın bu məsələni referendum yolu ilə xalqın iradəsinə çıxarmasını təklif edib.
“Ən sadə yol xalqdan soruşmaqdır: siz nə istəyirsiniz? Referendum keçirin və məsələni bağlayın”, — Putin bildirib.
Paşinyan isə Ermənistanın Aİ-yə üzvlüklə bağlı qanun qəbul etməklə referendum keçirmək ideyasından faktiki olaraq imtina etdiyini bildirib.
“Biz Aİ-yə üzvlüklə bağlı qanunu qəbul etməklə faktiki olaraq Aİ-yə üzvlük haqqında referendum ideyasından imtina etdik”, — Paşinyan deyib.
Onun sözlərinə görə, əgər Ermənistan parlamenti həmin qanunu qəbul etməsəydi, vətəndaş cəmiyyəti 350 min imza toplaya bilərdi və qanunun qəbulundan imtina edildiyi halda ölkədə referendum keçirilməsi zərurəti yaranardı.
Putin-Paşinyan görüşü təxminən bir saat davam edib
Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın görüşü ümumilikdə təxminən bir saat davam edib. Bunun təxminən yarım saatı jurnalistlərin iştirakı olmadan qapalı formatda keçirilib.
Görüşdən sonra Paşinyan danışıqları müsbət qiymətləndirib.
“Prezident Putinlə çox yaxşı görüş keçirdim”, - Ermənistan Baş naziri bildirib.
Görüşdə iki ölkə arasında münasibətlər, Ermənistanın Aİİ və Aİ ilə bağlı seçimi, iqtisadi və nəqliyyat əməkdaşlığı, həmçinin regional məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.
SHERG.az
