Almaniyada qarşıdakı 10 ildə ciddi əmək problemi yarana bilər. Ölkə sürətlə qocalır.

1950–60-cı illərdə doğulan böyük nəsil pensiyaya hazırlaşır. Proqnozlara görə, 2035-ə qədər təxminən 7 milyon insan iş bazarını tərk edəcək. Bu isə sənaye, xidmət və sosial sistem üçün böyük boşluq deməkdir.

Almaniya uzun illər bu çatışmazlığı Polşa, Rumıniya və Bolqarıstan kimi Şərqi Avropa ölkələrindən gələnlərlə doldururdu. Onlar tez uyğunlaşır, tez iş tapırdı və iqtisadiyyata fayda verirdi.

Amma indi vəziyyət dəyişir. Şərqi Avropa ölkələrində maaşlar artır, həyat şəraiti yaxşılaşır. Gənclərin ölkəni tərk etməməsi üçün əlavə imkanlar yaradılır. Buna görə Almaniya əvvəlki kimi cəlbedici görünmür.

Ümumiyyətlə, planet qocalır. İnkişaf etmiş ölkələrin hamısı gənc və ixtisaslı işçi axtarır. Hətta Çin belə xarici mütəxəssisləri cəlb etməyə çalışır. Gənc əhalini daha çox Azərbaycan kimi ölü iqtisadiyyata malik ölkələr itirir.

Almaniya alternativ olaraq daha çox müsəlman ölkələrindən miqrant qəbul edir. Amma burada əsas məsələ inteqrasiyadır. Şərqi Avropadan gələnlər daha tez iş tapırdı. Digər regionlardan gələnlər üçün dil öyrənmək və peşəyə uyğunlaşmaq daha uzun çəkir. Üstəlik, əvvəl gələnlərin çoxu ali təhsilli idi, son illərdə isə gələnlərin böyük hissəsi xidmət və tikinti sahəsinə yönəlir.

2024-cü ildə Almaniya Özbəkistanla əməkdaşlıq razılaşması imzalayıb. Minlərlə özbək gənci hazırda alman dili kurslarına cəlb olunub. Oxşar proqramlar Keniya, Hindistan, Gürcüstan və Vyetnamla da həyata keçirilir.

Əgər Almaniya miqrasiya siyasətini daha çevik qurmasa və bürokratiyanı azaltmasa, qarşıdakı illərdə iqtisadiyyatı ciddi zəifləyə bilər. Almaniya güclü ölkədir və “batmaq” real deyil. Amma “Avropanın mühərriki” statusunu itirib daha adi bir iqtisadiyyata çevrilə bilər.