Rusiya ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyasına Ukraynanın Rusiya tərəfindən işğal olunmuş ərazisində yerləşən mineral ehtiyatların, o cümlədən nadir torpaq metallarının hasil edilməsinə dair saziş bağlamağı təklif edib. Amerikanın “NBC News” telekanalının Amerika rəsmilərinə istinadən verdiyi məlumata görə, Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin təklifi Amerika şirkətlərinin Rusiyanın özünün “yeni regionları” hesab etdiyi Donetsk və Zaporojye vilayətlərindəki depozitlərə çıxışı ilə bağlıdır. Həmçinin, “NBC News”un məlumatına görə, Vladimir Putinin baş köməkçiləri Səudiyyə Ərəbistanında görüş zamanı Donald Tramp administrasiyasının nümayəndələri ilə bu ideyanı artıq müzakirə ediblər. Eyni zamanda, Amerika tərəfi Putinlə sövdələşməyə razı olmasa da, onu rədd də etməyib.
Bir qədər əvvəl, fevralın 24-də Putin özü “Rossiya” telekanalına müsahibəsində bəyan etmişdi ki, Moskva ABŞ-a nadir torpaq metallarının hasilatı, eləcə də alüminium istehsalı sahəsində birgə iş təklif etməyə hazırdır. Rusiya Federasiyasının rəhbəri amerikalılara Rusiya ordusunun qonşu ölkəyə qarşı müharibə zamanı işğal etdiyi “Rusiya Federasiyasının regionlarını” da əhatə etmək “təklifini” genişləndirdi.
Ukraynalı jurnalist, ölkənin Silahlı Qüvvələrinin zabiti Yeqor Çeçerinda mövzu ilə bağlı yazdığı məqalədə maraqlı iddia ortaya qoyub. Jurnalist hesab edir ki, Kremlin Ağ evə bu təklifi verməsi Putinin Rusiyaya xəyanəti deməkdir
“Bu bəyanat Rusiya ictimai qruplarında narazılıq dalğasına səbəb oldu. Putinin ABŞ-dan gələn “mineral” təkliflərinə ilk reaksiya verən rus hərbi müxbirləri oldu. Nəhayət, onların “lənətə gəlmiş yankilərin Rusiyanın təbii sərvətlərini oğurlamaq istəyinin yenidən amerikalı tərəfdaşlarla qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq perspektivinə çevrildiyi anı partlatdığını” gördülər. Rusiya hərbçilərinin qəzəbini izah etmək asandır, çünki onilliklər ərzində ruslar “Qərb təhlükəsi”ndən qorxaraq onlara ABŞ-ın Rusiyanın bütün təbii sərvətlərini ələ keçirmək arzusunda olduğunu və “müdrik prezident Putinin” buna necə imkan vermədiyini izah edirdilər. İndi Putin özü bütün bunları amerikalılara könüllü olaraq verməyi təklif edir”, - deyə hərbi jurnalist vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, bu, sadəcə 180 dərəcə dönüş deyil: “Bu, özlüyündə müharibənin aparıldığı “səbəblərlə” ziddiyyət təşkil edir. Putin deyirdi ki, ABŞ Rusiya resurslarını ələ keçirmək üçün hər şeyi edir. İndi o, məmnuniyyətlə bunları özü təklif edir. Bu bəyanatdan qıcıq olan təkcə “Z” təbliğat kanalları deyil, həm də Kremlə bağlı jurnalistlər idi. Amma onların sonrakı davranışına baxmaq lazımdır. Açıq-aydın, onlar Kremli milli maraqlara təslim olmaqda obyektiv şəkildə ittiham edən qəzəbli vətəndaşları “sakitləşdirmək” üçün yuxarıdan əmr alıblar. Onların mesajlarından izlənilə bilən əsas tezis budur: "Putinin təklifində qorxulu konkretlik yoxdur. Putin ictimai çıxışında nəyisə açıq şəkildə deyən adam deyil". Amma yaddaşı yaxşı olan “minnətdar vətəndaşlar” onu da xatırlatmağa çalışırlar ki, “hələ 2023-cü ildə Putin məkrli Amerikanın Rusiya Federasiyasının resurslarını əldə etmək istədiyini, ona görə də Rusiyanın müharibəyə başladığını” deyib”.
“Bundan əlavə, ruslar Putinə mineral ehtiyatları ilə birlikdə “yeni ərazilərin zəbt edilməsi” üçün verilən qurbanların sayını xatırladırlar. Məsələn, Rusiyanın “Mediazona” nəşri Rusiyanın BBC xidməti və könüllülər komandası ilə birlikdə açıq mənbələrdən toplanmış Ukrayna ilə müharibədə həlak olan rus əsgərlərinin adlarının siyahısını dərc edir. Bura yalnız ölümləri ictimaiyyətə məlum olan və adları açıq olanlar daxildir. Bu gün bu siyahıda 95,5 min rus var. Paralel olaraq, miras hallarının reyestrinə əsaslanaraq, ölən Rusiya hərbçilərinin sayına dair statistik məlumatlar var. 2024-cü ilin sonunda bu siyahıda 165 mindən çox insan var idi. Yaxşı, Ukrayna Baş Qərargahının məlumatına görə, 2025-ci ilin fevral ayının sonuna olan məlumata görə, Rusiya ordusunun Ukraynadakı itkiləri 870 mindən çox ölü və yaralı olub. Hər gün mindən çox rus müharibədə ölür. İndi ruslar sual edir: Doğrudanmı rus əsgərləri üç ildir Putinin ölkəni ABŞ-a satması üçün ölür!!!? Bəs bizim ölən oğlanlarımız deyən rurslar ritorik olaraq ədalətə çağırırlar?", - Çeçerinda məqaləsində vurğulayıb.
Bununla yanaşı, jurnalist inanmır ki, Kreml narazı vətəndaşları dinləyəcəık: “Söhbət puldan gedir. Rus əsgərlərinin qanından kim qazanacaq? Baxın, fevralın 24-də Putin təcili olaraq nadir torpaq metallarının hasilatı sənayesinin inkişafı ilə bağlı iclas keçirdi. Rusiya Federasiyasında belə metalların yeganə əsas istehsalçısı Solikamsk Maqnezium Zavodudur (SMZ). Putinlə görüşdən bir gün sonra zavod öz istehsalını genişləndirdiyini açıqladı. Eyni zamanda, zavod öz məhsullarını başqa bir unikal müəssisənin - Lovozero mədən və emalı zavodunun tədarük etdiyi xammaldan istehsal edir. Ukrayna ilə genişmiqyaslı müharibə başlamazdan əvvəl SMZ və Lovozero mədən və emalı zavodunun əsas sahibi milyarder Petr Kandraşov idi. Lakin 2022-ci ildən sonra hər iki müəssisə Kreml tərəfindən onların özəlləşdirilməsini qeyri-qanuni tanıyan məhkəmələr vasitəsilə milliləşdirilib. Müəssisələr “Rosatom” dövlət korporasiyasına verildi - SMZ Putinin fərmanına uyğun olaraq, Lovozero mədən və emalı zavodu isə Baş nazir Mixail Mişustinin əmrinə uyğun olaraq. Bütün bunlar Putinin çoxdankı dostu, “Putinin sevimli fiziki” adlandırılan və “Rusiya prezidentinin elmi dünyagörüşünə ciddi təsir göstərən” şəxs olan Mixail Kovalçukla sıx bağlıdır. O, “Rosatom”un elmi-texniki şurasının rəyasət heyətinin üzvüdür və dövlət korporasiyası ilə əməkdaşlıq edən Kurçatov İnstitutuna rəhbərlik edir. “Rosatom”un baş direktoru Kovalçuku “həssas və müdrik mentor” adlandırır. 2023-cü ildə Putin hətta Mixail Kovalçuku Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının “texnoloji suverenliyin” təmin edilməsi məsələləri üzrə komissiyasına təqdim etdi. “Rosatom”un müşahidə şurasına Kovalçukun çoxdankı tanışı Sergey Kiriyenko rəhbərlik edir. O, rusların Ukraynanın Donetsk, Luqansk, Zaporojye və Xerson vilayətlərində “yeni ərazilərin inteqrasiyası” ilə də məşğuldur”.
“İndi Mixail Kovalçuk Sergey Kiriyenko və Vladimir Putinlə birlikdə Rusiyanın “yeni ərazilərində” amerikalılarla birgə pul qazanmağı –Ukrayna torpaqlarının işğalı zamanı həlak olan “öz oğlanlarının” qanı ilə pul qazanmağı planlaşdırır. Marşal Jukovun iddia etdiyi kimi, rus qadınları hələ də doğuacaqlar”, - hərbi jurnalist məqaləsini tamamlayıb.
Ayna.az
