Bu ilin I yarısında Azərbaycan bankları 56,6 milyon manat kredit borcunu silib.

Bunlar qeyri-işlək kreditlərdir. Bu barədə Azərbaycan Mərkəzi Bankı məlumat yayıb. Silinmələrin 61,1%-i (34,6 milyon manatı) istehlak kreditləri üzrə, 38,9%-i (22 milyon manat) isə biznes kreditləri üzrə olub. Bu il iyulun 1-nə Azərbaycanın bank sektorunın qeyri-işlək kredit portfeli 787 milyon manat təşkil edib. Bu, yanvarın 1-nə nisbətən 20,1% və yaxud 132 milyon manat çoxdur.

Yanvar-iyun aylarında qeyri-işlək kredit portfelindəki artımın 75 milyon manatı istehlak kreditlərinin, 56 milyon manatı biznes kreditərinin, 1 milyon manatı isə ipoteka kreditlərinin hesabına baş verib. Beləliklə, hazırda istehlak kreditlərinin 321 milyon manatı (30% çox), biznes kreditlərinin 431 milyon manatı (14,9% çox), ipoteka kreditlərinin isə 35 milyon manatı (3,5% çox) qeyri-işləkdir.

Ümumilikdə qeyri-işlək kreditlər hansı kreditlərdir və bu proses bankların ziyanla qarşılaşmasına gətirib çıxarırmı?

Məsələ ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimov “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, qeyri-işlək kreditlər rentabelsiz, ümidi itmiş kreditlər ola bilər:

“Bu kreditlər illərlə sistemdə yüklü qalıb. Ancaq onun bünövrəsi var. Qarşı tərəf müflisləşmə elan edib və ödəmə qabiliyyəti yoxdur. Belə olduğu halda qeyri-işlək anlamına gəlir. Bu, ödəyicinin müflisləşmə elan etməsindən sonra baş verir.

Həmin kreditlər yalnız biznes kreditləri olmaya da bilər. Ancaq əksər hallarda biznes kreditləridir. Çünki müflisləşmənin elan olunması üçün kifayət qədər prosedur keçmək lazımdır. Sonda məhkəmə qərarı əsasında şirkətin müflisləşdiyi elan olunur”.

Ekspertin sözlərinə görə, ümumiyyətlə, biznesdə hər şey ola bilər:

“Ona görə də kreditlərin verilməsi prosesində müəyyən çətinliklər, məsələlər var. 2015-ci ildə krediti qaytara bilməyən insanlar var idi. Devalvasiyalarla bağlı hökumət məsələyə müdaxilə elədi. Yəni belə hallar olur. Deməzdim ki, banklar buna hazır olur. Bu, fost-major halıdır. Ancaq banklar bunu qəbul etməlidirlər.

Qarşı tərəfin ödəniş qabiliyyəti yoxdursa, artıq hüquqi müstəvidə atılacaq addım yoxdur. Məmurlara biznes kredit verilmir. Çünki məmur bizneslə məşğul ola bilməz. Ancaq dolayı yolla məmurların “qanadı” altında fəaliyyət göstərən şirkət ola bilər. Yəqin ki, ictimaiyyətə açıqlamada bəlli olacaq ki, bunlar hansı şirkətlərdir. Məsələn, elə şirkət var ki, hamı onun hansı məmura bağlı olduğunu bilir”.