Rusiya, Belarus, Qazaxıstan və Qırğızıstan Ermənistanı ölkənin Avropa İttifaqına (Aİ) qoşulmaq və ya Avrasiya İqtisadi Birliyinin (AİB) üzvü olaraq qalmaq niyyətində olub-olmadığını müəyyən etmək üçün mümkün qədər tez bir zamanda milli referendum keçirməyə çağırıblar. Müvafiq bəyanat Astanada keçirilən Ali Avrasiya İqtisadi Şurasının iclasından sonra dərc edilib. Bəyanatı Vladimir Putin, Aleksandr Lukaşenko, Kasım-Comart Tokayev və Sadır Japarov imzalayıblar.

Sənəddə bildirilir ki, Ermənistanın Aİ-yə üzvlük hazırlıqları AİB üzv dövlətlərinin "iqtisadi təhlükəsizliyi üçün əhəmiyyətli risklər" yaradır. Bəyanat müəllifləri hesab edirlər ki, İrəvanın Avropaya inteqrasiya istiqamətində daha da irəliləməsi birlik ölkələrinin iqtisadi maraqlarına zərər verə bilər.

Ermənistanın Aİ ilə daha da yaxınlaşması məsələsi dekabr ayında keçiriləcək Ali Avrasiya İqtisadi Şurasının növbəti iclasında nəzərdən keçiriləcək.

Qazaxıstana səfərindən sonra keçirilən mətbuat konfransında Putin Ermənistandakı vəziyyəti Ukraynadakı vəziyyətlə müqayisə edib: “Mən bunu artıq qeyd etmişəm. Ukraynadakı böhran Ukraynanın Aİ-yə qoşulmaq cəhdləri ilə başladı. Biz buna qarşı deyildik”.

Rusiya Prezidenti 9 may Qələbə Günü paradından sonra keçirilən mətbuat konfransında da Ermənistanı Ukrayna ilə müqayisə edib. Putin qeyd edib ki, Ukraynaya qarşı müharibə "ölkənin Aİ-yə daxil olması və ya daxil olmağa cəhd etməsi ilə" başlayıb. Putinin sözlərinə görə, keçmiş Prezident Viktor Yanukoviç Aİ-yə inteqrasiyanı rədd etdikdən sonra ölkədə "dövlət çevrilişi" baş verib və bu da "Krım hadisəsinə, Ukraynanın cənub-şərqindəki mövqeyə və hərbi əməliyyatlara" səbəb olub.

2025-ci ilin yazında Ermənistan Parlamenti Aİ-yə qoşulma prosesinə başlayan qanun qəbul edib. Astanada keçirilən mətbuat konfransında Putin bildirib ki, ölkə Aİ standartlarını qəbul etməyə başlasa, Ermənistanla inteqrasiya dayandırılacaq.

Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan əvvəllər bildirib ki, İrəvan hazırda AİB-dən çıxmaq məsələsini referenduma çıxarmaq niyyətində deyil. Onun sözlərinə görə, hakimiyyət həm Aİ, həm də AİB ölkələri ilə münasibətləri eyni vaxtda inkişaf etdirməyə çalışır: “Əgər belə bir tarazlıq mümkün olmazsa, son seçimi Ermənistan xalqı etməli olacaq”.

İrəvanın Qərblə yaxınlaşma siyasəti səbəbindən Ermənistanla Rusiya arasında münasibətlər gərgin olaraq qalır. Moskva Ermənistan hakimiyyətini Qərbyönümlü siyasətinə görə tənqid edir. Artıq Rusiya hakimiyyəti müəyyən Ermənistan mallarının idxalına məhdudiyyətlər tətbiq edir.

Moskva ilə İrəvan arasında münasibətlər Ermənistanda iyunun 7-də keçiriləcək parlament seçkiləri ərəfəsində daha da gərginləşib. Ermənistan tərəfi Rusiyanı seçkilərə müdaxilədə günahlandırır. Rusiya tərəfi bu iddiaları rədd etsə də, İrəvan tərəfindən müdaxilələrlə bağlı məlumatlar açıqlanmaqdadır.

Eyni zamanda, Qərb kəşfiyyatı tərəfindən də Rusiyanın Ermənistanda gələn həftə keçiriləcək seçkiləri pozmaq cəhdləri ilə bağlı iddiaların yer aldığı məqalələr nəşr olunur ki, həmin məqalələr Ermənistan hakimiyyətinin nəzarətində olan erməni media resurslarında paylaşılır.

Məsələn, AYNA.AZ xəbər verir ki, “Reuters” Rusiyanın Ermənistanda qarşıdan gələn 7 iyun seçkilərinə müdaxilə cəhdləri ilə bağlı uzun bir məqalə dərc edib. Agentlik Qərb kəşfiyyat rəsmilərinə və hökumət rəsmilərinə istinadən yazıb ki, Rusiya Ermənistanın hazırkı lideri Nikol Paşinyanın yenidən seçilməsinin qarşısını almaq üçün səylərini artırıb və bunun Ermənistanın Qərbə yönəlməsini daha da çətinləşdirə biləcəyindən ehtiyat edir.

Agentlik yazır: "Beş Qərb kəşfiyyat rəsmisi ilə müsahibələrə və “Reuters” tərəfindən nəzərdən keçirilən sənədlərə görə, Moskvanın 7 iyun ərəfəsindəki hərəkətlərinə Rusiyapərəst namizədləri dəstəkləyən dezinformasiya kampaniyası və səsverməyə təsir göstərmək üçün on minlərlə ermənini Rusiyadan Ermənistana gizli yolla keçirmək üçün plan daxildir".

“Reuters” yazır ki, 3 milyon əhalisi olan, dənizə çıxışı olmayan Ermənistan “Soyuq müharibə”dən bəri əsasən Moskvanın orbitində olub, lakin sorğular qarşıdan gələn seçkilərdə liderlik etdiyini göstərən Paşinyan komandası Avropaya və NATO-ya yaxınlaşaraq artıq Paşinyana dəstək ifadə edən ABŞ Prezidenti Donald Trampın müttəfiqi olub.

Agentlik qeyd edir ki, ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bu yaxınlarda İrəvana səfər edərək orada TRIPP üzrə, minerallar üzrə saziş imzalayıb və bunun Rusiyanın regiondakı təsirini daha da zəiflədə biləcəyini vurğulayıb.

Agentlik həmçinin Ermənistanın AİB üzvü olduğunu və 2024-cü ildən bəri Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatındakı (KTMT) iştirakını dayandırdığını qeyd edərək, NATO-nun baş katibi Mark Ruttenin də bu ay Avropa Siyasi Birliyi sammiti üçün Ermənistana səfər etdiyini xatırladıb.

"Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Paşinyanın siyasətindəki hadisələrin gedişatından narazılığını gizlətməyib. Son günlərdə Moskva Ermənistanın ucuz təbii qaz tədarükünü itirmək riski ilə üzləşdiyi və meyvə, tərəvəz, çiçək və konyak da daxil olmaqla Ermənistan məhsullarının idxalını məhdudlaşdırdığı barədə xəbərdarlıq edib. Üç Qərb rəsmisinin sözlərinə görə, Moskvanın ehtimal olunan namizədi, hakimiyyəti ələ keçirməyə çağırış etdiyinə görə həbs olunan milyarder Samvel Karapetyandır", - agentlik yazır və Karapetyanın Rusiyadan dəstək almaq ittihamlarını rədd etdiyini vurğulayır.

Agentlik Karapetyanın vəkili Robert Amsterdamla danışıb və o müvəkkilinə Rusiyanın dəstəyi barədə heç nə bilmədiyini deyib.

Avropa uzun müddətdir ki, Rusiyanı digər ölkələrdəki, ən son Moldova və Macarıstandakı seçkilərə müdaxilə etməkdə ittiham edir. Rusiya da öz növbəsində iddia edir ki, Aİ və ABŞ sərhədlərinə yaxın ölkələrin işlərinə müdaxilə edərək onları Qərbin təsir dairəsinə cəlb edir.

Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi şərh istəyinə cavab verməyib, lakin cümə axşamı keçirilən mətbuat konfransında XİN sözçüsü Mariya Zaxarova Rusiyanın Ermənistanın daxili işlərinə müdaxiləsi ilə bağlı ittihamların "casus maniyası" olduğunu bildirib.

Ermənistan hökumətinin İctimaiyyətlə Əlaqələr Departamenti məqalədəki konkret iddialara münasibət bildirməkdən imtina edib, lakin dezinformasiya ilə mübarizə və azad, ədalətli və şəffaf seçkilərin təmin edilməsi üçün görülən tədbirləri açıqlayıb.

Agentlik yazır ki, oktyabr ayında Kreml Strateji Əməkdaşlıq və Tərəfdaşlıq İdarəsi kimi tanınan bir departament yaradıb və bu idarə, dörd anonim mənbəyə görə, Ermənistanda təsir əməliyyatını əlaqələndirir.

Eyni zamanda, beş mənbə deyib ki, son aylarda Rusiya rəsmiləri Rusiyada yaşayan erməniləri seçkilərdə Paşinyanın rəqiblərinə səs vermək üçün Ermənistana daşımaq imkanlarını müzakirə ediblər. “Reuters” qeyd edir ki, bəzi hesablamalara görə, onların sayı 2 milyondan çox olan Rusiya da daxil olmaqla, bütün dünyada ermənilərin böyük diasporu var və qeyd edir ki, ermənilərə xaricdən seçkilərdə iştirak etmək qadağandır.

Adının çəkilməsini istəməyən yüksək vəzifəli ABŞ rəsmisinin sözlərinə görə, Ermənistan kəşfiyyat dairələrində kənardan “seçici” problemi müzakirə mövzusudur.

Yeri gəlmişkən, bu gün Rusiyanın Ermənistandakı səfiri məsləhətləşmələr üçün Moskvaya çağırılıb. Bu barədə Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi məlumat yayıb. Bildirilib ki, səfir Ermənistanın Avropa İttifaqı ilə yaxınlaşma istiqamətində atdığı addımlarla əlaqədar məsləhətləşmələr aparmaq üçün Moskvaya dəvət olunub.

Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi qeyd edib ki, Ermənistanın Avropa İttifaqı ilə yaxınlaşması Avrasiya İqtisadi İttifaqı çərçivəsində əməkdaşlığa mənfi təsir göstərir. Nazirliyin qiymətləndirməsinə görə, bu proses Avrasiya İqtisadi İttifaqı daxilində qarşılıqlı fəaliyyətə zərər vurur.