Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Anar Əliyevin əməkhaqqı ilə bağlı çıxışı birmənalı qarşılanmayıb. O, Milli Məclisin plenar iclasında bildirib ki, ötən müddət ərzində maaş 3,1 dəfə artırılıb.

Sitat: “Artıq minimum əməkhaqqını 400 manata çatdıra bilmişik. Biz bu islahata başlayanda minimum əməkhaqqın məbləği 130 manat idi”.

Qeyd edək ki, 130 manat minimum əməkhaqqı 2018-ci ildə qüvvəyə minib. Amma nazirin son bəyanatı narazılıq yaradıb. İctimaiyyətin bir qismi bu artımı kifayət qədər ləng və məbləğ etibarilə zəif hesab edir.

Globalinfo.az-a danışan Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli deyib ki, bu, rəsmi olaraq 7 il ərzində 270 manat artım deməkdir:

“Bu artım əhəmiyyətli görünsə də, inflyasiya fonunda vəziyyət fərqlidir. Son 7 ildə Azərbaycanda təsdiqlənən inflyasiya orta hesabla illik təxminən 6-8% civarında olub. Lakin real inflyasiya bundan ən azı 4-7% çoxdur. Rəsmi inflyasiyaya əsasən sadə hesablama ilə 7 il üçün toplam artım təxminən 50-70% arasındadır. Real inflyasiyanı nəzərə aldıqda isə bu artım 100-150%-ə yaxınlaşıb. Çünki inflyasiya göstəriciləri sadəcə illər üzrə mexaniki toplanma ilə hesablanmır. Yəni 7 il ərzində minimum əməkhaqqı 4 dəfə artmalı idi: 130 manatlıq minimum əməkhaqqı inflyasiya ilə adekvat şəkildə artmış olsaydı, indiki məbləğ 400 manatdan daha çox olmalıdır. Bu isə göstərir ki, real olaraq minimum əməkhaqqı alıcı gücünü kifayət qədər qoruyub saxlamayıb”.

İqtisadçı qeyd edib ki, Azərbaycan 2001-ci ildə Avropa Şurasına üzv olanda Avropa Əmək Xartiyasına uyğun olaraq öhdəlik götürüb:

“Buna əsasən, minimum əməkhaqqı 5 il ərzində orta aylıq əməkhaqqının 60 faizi səviyyəsinə çatdırılmalı idi. Lakin 24 il keçməsinə rəğmən bu nisbət hazırda yalnız 40 faizdir. Orta aylıq əməkhaqqı təxminən 1000 manat olduğu halda, minimum əməkhaqqı 400 manatdır. Bu o deməkdir ki, minimum əməkhaqqı nəzərdə tutulan hədəfdən həddindən artıq aşağıdır. 5 illik hədəf 25 ilə vurulmayıb. Minimum əməkhaqqı orta əməkhaqqının təxminən 60 faizi səviyyəsinə yaxınlaşacaq dərəcədə artırılmalıdır. Bu halda minimum əməkhaqqı 600 manat civarında olmalıdır. Ona görə də 7 illik dövrdə yalnız 270 manat artım iqtisadi reallıqları əks etdirmir və vətəndaşın alıcılıq gücünün qorunması baxımından yetərli deyil”.

İqtisadçı Natiq Cəfərli isə bildirib ki, bu statistikanı səsləndirən nazir əvvəlcə özünə müəyyən suallar verməlidir:

“Məsələn, son 7 ildə qiymətlər nə qədər artıb və inflyasiya hansı səviyyədə olub? Həmin dövrdə ətin kilosu 6-8 manat olduğu halda, hazırda 20-24 manat civarındadır. Yağın kilosu 9-10 manat idi, indi isə 25 manatdır. Kartof və soğan kimi gündəlik tələbat malları da 7 il əvvəl xeyli ucuz idi. Bu səbəbdən belə müqayisələr düzgün hesab oluna bilməz. Məmurlar başa düşməlidirlər ki, əsassız müqayisələr cəmiyyətdə narazılıq və qıcıq yaradır. Buna görə də real göstəricilərə əsaslanan obyektiv müqayisələr aparmaq daha məqsədəuyğundur”.

Qeyd edək ki, 2001-ci ildə Azərbaycan Avropa Şurasına (AŞ) üzv olan zaman, praktiki olaraq sosial və əmək hüquqları sahəsində öhdəliklər götürüb. Bunlardan biri də Avropa Sosial Xartiyası (ASX) ilə bağlıdır. ASX-nin praktik şərtləri əsasında, minimum əməkhaqqının “ədalətli əmək haqqı” sayılması üçün onun orta aylıq əməkhaqqının ən azı 60 %-i olması tövsiyə olunur.