“Tramp marşrutu” (TRIPP, Zəngəzur dəhlizinin Ermənistan ərazisindən keçəcək 42 kilometrlik hissəsi) Ermənistana MDB ölkələri ilə dəmir yolu və digər nəqliyyat kommunikasiyalarına malik olmağa imkan verəcək”.
“Cebheinfo.az”-ın məlumatına görə, Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan MDB dövlət başçılarının Düşənbədə keçirilən sammitində belə deyib.
“Ermənistan və Azərbaycan arasında uzun illər davam edən münaqişədən sonra sülh bərqərar olub. “Tramp marşrutu” Ermənistana MDB-yə üzv dövlətlər ilə dəmir yolu və digər nəqliyyat kommunikasiyalarına malik olmağa imkan verəcək. Bu, MDB çərçivəsində iqtisadi əlaqələri möhkəmləndirməyə və Birlik üçün yeni ixrac və idxal imkanları açaraq təşkilatın səmərəliliyini artırmağa imkan verəcək”, - deyə o qeyd edib.
Nikol Paşinyanın bu çıxışı Ermənistanın gələcək iqtisadi strategiyasını “Orta Dəhliz” vasitəsilə ticarət əlaqələrinin yaradılmasında gördüyünü deməyə əsas verir.
Yəni “Sülh kəsişməsi” layihəsinin ciddi qəbul edilmədiyini anlayan Ermənistan hakimiyyəti Asiya, Avropa, Türkiyə, Rusiya və İran bazarlarına sərbəst çıxışın yalnız “Orta Dəhliz” üzərindən mümkün olduğunu etiraf edir.
Çünki bu ticarət əməliyyatlarının əsas hissəsini “Tramp marşrutu” ilə həyata keçiriləcək tranzit daşımaları təşkil edəcək. Ermənistanın əldə etdiyi tranzit gəlirləri iqtisadi böhrana son qoyulmasında mühüm rol oynamaqla yanaşı, Rusiyadan asılılığı da azalda bilər.
Eyni zamanda, Ermənistana məxsus yüklər, nəqliyyat vasitələri və sərnişinlər Azərbaycan ərazisndən keçməklə Rusiya, Mərkəzi Asiya, Türkiyə və İran istiqamətində daşınmaq imkanı qazanacaq. Öz növbəsində, MDB ölkələri ilə Ermənistan arasında aparılan ticarət əməliyyatları Azərbaycan üzərindən, yəni “Orta Dəhliz”lə və onun əsas arteriyasına çevriləcək “Tramp marşrutu” ilə həyata keçiriləcək.
Hazırda Azərbaycanla sülh müqaviləsinin olmaması və nəqliyat-kommunikasiya əlaqələrinin bağlı qalması Ermənistanla Mərkəzi Asiya arasında birbaşa ticarət əməliyyatlarının aparılmasını mümkünsüz edir.
Eyni vəziyyət Çinlə idxal-ixrac əməliyyatlarına da aiddir. İran və Rusiya ərazisindən keçməklə yüklərin daşınması isə xeyli vaxt aparır. Ermənistanla Rusiya arasında yeganə nəqliyyat əlaqəsi Gürcüstanın şimalındakı Yuxarı Lars yoludur. Payız və qış aylarında əlverişsiz hava şəraiti ilə əlaqədar yolun bağlanması Ermənistanı əlavə blokdaya salır.
Ona görə də Ermənistan üçün Zəngəzur dəhlizinin açılması həm Mərkəzi Asiya və Çin, həm də Rusiya ilə daşımaların daha qısa məsafədə həyata keçirilməsini təmin etmək imkanı yaradır. “Tramp marşrutu”nun fəaliyyətə başlaması Ermənistanın Türkiyə ilə sərhədlərinin də açılması deməkdir.
Bu isə Türkiyə üzərindən Avropa bazarlarına çıxış imkanı yaratmaqla yanaşı, Ermənistanın Qərbə inteqrasiyasını təmin edə biləcək yeganə amildir. Ermənistan coğrafi mövqeyinə görə Türkiyə ilə münasibətləri normallaşdırmadan Avropa İttifaqına inteqrasiya edə bilməz.
İki ölkə arasında sərhədlərin və kommunikasiyaların açılması Türkiyə investisiya kapitalının Ermənistan iqtisadiyyatına cəlb olunmasına şəriat yarada bilər ki, bu da Rusiyadan asılılığı minimuma endirəcək. Nikol Paşinyanın “TRIPP” layihəsinə marağının artması məhz qeyd edilən amillərlə izah oluna bilər.
