Naxçıvanın muxtariyyəti ləğv edilə və ya Qars müqaviləsi Kərkini Azərbaycana qaytara bilərmi? - Deputat AÇIQLADI
Tarix: 22-02-2024, 12:20 | Çap et
"Konstitusiyada dəyişiklik etmək üçün referendum keçirilməlidir. Referendumsuz belə dəyişikliklər həyata keçirilə bilməz".
Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Fazil Mustafa deyib.
Deputat bildirib ki, Naxçıvanın muxtariyyətinin ləğvi və ya saxlanılmasına gəlincə, məsələ ciddi şəkildə müzakirə olunmalıdır:
"Bu məsələnin siyasi və hüquqi tərəflərinə baxmalıyıq. Qars müqaviləsinə görə, Naxçıvanın statusu ilə bağlı məsələnin bütün detalları müzakirə edilməlidir. İndiki mərhələdə muxtariyyət statusu Kərki məsələsində üstünlük olaraq təqdim edilə bilər. Onu Azərbaycanın ayrıca anklavı kimi yox, beynəlxalq müqavilədə nəzərdə tutulan ərazi kimi təqdim edə bilərik. Naxçıvanın Qars və Moskva müqavilələrilə təsdiq olunmuş ərazisinin bir parçasının işğal altında olmasını əsas götürüb, ona zəmanət verən dövlətlərlə birlikdə Azərbaycana qaytarılması məsələsi kimi baxa bilərik. Yəni, Azərbaycanın işğalda olan digər anklavlarından fərqli olaraq, Kərki məsələsini spesifik beynəlxalq müqavilənin tərkib hissəsi kimi qiymətləndirmək imkanına sahibik. Məsələyə bu cür baxılsa, indiki mərhələdə muxtariyyətin mövcud olması amilindən istifadə etmək mümkündür".
Deputat sözügedən mövzunun ciddi müzakirələr tələb etdiyini deyir:
"Bu məsələnin bütün hüquqi və siyasi aspektlərinə baxılmalıdır. Konstitusiya dəyişiklikləri bütün hallarda referendumda öz təsdiqini tapmalıdır".
Qeyd edək ki, son zamanlar Naxçıvanın muxtariyyətinin ləğvi məsələsi aktuallaşır. Bəzi ekspertlər hesab edirlər ki, vaxtilə, Naxçıvana yüksək status verməklə Qarabağdakı ermənilərə onlara da belə status verilə biləcəyi mesajı verilirdi. Hazırda isə belə bir problem yoxdur. Qarabağ problemi artıq öz həllini tapıb.
ARAYIŞ: Bölgənin muxtariyyət statusu 1921-ci il Qars müqaviləsi ilə təmin olunur və həmin müqavilə hələ qüvvədədir. Qars müqaviləsi 1921-ci ilin sentyabr ayının 13-də Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstan SSR-nin daxil olduğu Zaqafqaziya Sovet Federativ Sosialist Respublikası ilə Türkiyə arasında Qars şəhərində imzalanıb. Müqavilə 1922-ci il sentyabr ayının 11-də qüvvəyə minib və bitmə müddəti müəyyənləşdirilməyib.
Müqavilənin preambluasında göstərilir ki, bir tərəfdə Ermənistan Sosialist Sovet Respublikası, Azərbaycan Sosialist Sovet Respublikası və Gürcüstan Sosialist Sovet Respublikası hökumətləri, o biri tərəfdə Türkiyə Böyük Millət Məclisi Hökuməti millətlərin qardaşlığına və xalqların öz müqəddəratını təyin etmək hüququ prinsiplərinə şərik çıxan, hər iki tərəfin qarşılıqlı maraqlarına əsaslanan daimi səmimi qarşılıqlı münasibətlərdən və fasiləsiz səmimi dostluq qurmaq istəyindən ruhlanaraq Rusiya Sosialist Federativ Sovet Respublikasının iştirakı ilə dostluq haqqında müqavilə bağlamaq qərarına gəlib.
Rusiya, Türkiyə və Zaqafqaziya respublikaları arasında sərhədləri müəyyənləşdirən, ərazi mübahisələrini həll edən həmin müqavilənin 5-ci bəndində belə deyilir: "Türkiyə hökuməti və Sovet Ermənistanı və Azərbaycanı hökumətləri razılığa gəlirlər ki, Naxçıvan vilayəti bu müqavilənin 3-cü əlavəsində müəyyən edilən sərhədlərdə Azərbaycanın himayəsi altında muxtar ərazi yaradır”.
Qars müqaviləsində Naxçıvanın Azərbaycanın tərkibində muxtariyyət statusuna malik olması barədə bənd yer alsa da, həmin sənəddə muxtariyyətin hüdudları barədə heç nə deyilmir. Bununla belə, beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə görə həmin müqavilə Naxçıvanın muxtariyyətinin birtərəfli qaydada ləğv edilməsinə imkan vermir. Bunun üçün Türkiyənin razılığı və iştirakı olmalıdır. Beynəlxalq hüquqa görə, Qars müqaviləsi Türkiyənin Naxçıvan üzərində qarantor ölkə statusunu təmin edir.
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • Ermənistan seçkilərində biz qalib gələcəyik - Rusiyalı oliqarx
Bu gün, 17:23 |
|
|
|
| • Uşaqpulu müzakirələrini necə kəsək? - İsveç, Norveç, Finlandiya...
Bu gün, 17:08 |
|
|
|
| • Bir evi bir neçəsinə satan biznesmenin İŞİ: - "makler" DANIŞDI
Bu gün, 17:06 |
|
|
|
| • Bakı Metropolitenində yeni VƏZİFƏ TƏYİNATI
Bu gün, 17:03 |
|
|
|
| • Tacir tənqidlərə cavab verdi: - "Həyətimdə qalstukla gəzməliydim?"
Bu gün, 17:02 |
|
|
|
| • Qonşusuna "Mercedes" vəd etdi, aldığı pulları şəxsi ehtiyaclarına xərclədi - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 17:01 |
|
|
|
| • "Koçaryanı tarixin zibilliyinə atacaqlar..." - Keçmiş deputatdan maraqlı ŞƏRH
Bu gün, 16:59 |
|
|
|
| • ADRA-nın yeni sədr müavini kimdir? - DOSYE
Bu gün, 16:56 |
|
|
|
| • Rusiyanın kölgəsi altında ERMƏNİ RƏZALƏTİ... DAVAM EDİR...
Bu gün, 16:52 |
|
|
|
| • Türkiyə-Ermənistan yaxınlaşması regionda güc balansını dəyişə bilər - “Stratfor”
Bu gün, 16:50 |
|
|
|
| • “Karapetyanın psixoloji problemi var, 300 min azərbaycanlı…” - Xaratyan
Bu gün, 16:48 |
|
|
|
| • Kinematoqrafçılar İttifaqının qurultay nəticələri LƏĞV EDİLİR?
Bu gün, 16:35 |
|
|
|
| • "30 illik müəlliməm" deyənlərin imtahana daha çox ehtiyacı var – Ekspertdən tənqid
Bu gün, 16:32 |
|
|
|
| • "Paysis"in elektron pul təşkilatı lisenziyası ləğv edilib
Bu gün, 16:28 |
|
|
|
| • Bakıda şəhid xanımı buna görə öldürülübmüş – DETALLAR
Bu gün, 16:26 |
|
|
|
| • “NEO BOKT” 2025-ci ili zərərlə başa vurub
Bu gün, 16:22 |
|
|
|
| • “Bank Avrasiya”nın səhmdarı yenidən təşkil olunur
Bu gün, 16:19 |
|
|
|
| • Dövlətin milyonlarını görün, kimə HƏVALƏ EDİRLƏR... - Qanun hərləyən kimdir ki...
Bu gün, 16:15 |
|
|
|
| • Günay Ağamalıya atasından qalan bu biznes şok etdi - VİDEO
Bu gün, 16:01 |
|
|
|
| • Nazirlik tanınmış plastik cərrahın sertfikatını ləğv etdi - SƏBƏB
Bu gün, 16:00 |
|
|
|
| • Dünyanın ən bahalı casus proqramları hansılardır: Bakıda varmı? - ARAŞDIRMA
Bu gün, 15:57 |
|
|
|
| • Ermənistanda Samvel Karapetyana qarşı iş açılıb - “Verelq.am”
Bu gün, 15:53 |
|
|
|
| • İxracdan ən çox qazanan Azərbaycan şirkətləri - SİYAHI
Bu gün, 15:21 |
|
|
|
| • Şikayətlər artır, həll isə yoxdur: - İcra hakimiyyətlərində nə baş verir?
Bu gün, 15:17 |
|
|
|
| • Bakıda toyda DƏHŞƏT: - əmisi qızı ilə oynayıb qardaşını bıçaqladı
Bu gün, 15:13 |
|
|
|
| • 45 minlik maşına görə Bank Respublika məhkəməyə verildi - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 15:07 |
|
|
|
| • “Nar” “JestPlus” tətbiqi üzrə maarifləndirici görüş keçirdi
Bu gün, 14:33 |
|
|
|
| • Paşinyan Rusiyanın Ermənistan məhsullarına məhdudiyyətlərini tənqid edib
Bu gün, 14:31 |
|
|
|
| • “Saxtakarlıqla professor olub” demişdi, cəzalandı - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 14:30 |
|
|
|
| • Azər Bağırov “Şamaxı”nın baş məşqçisi oldu
Bu gün, 13:15 |
|
|
|
| • Polkovnikə cinayət işi açıldı: Zərərçəkmiş isə həbsdədir - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 13:10 |
|
|
|
| • İşdən çıxan Könülün yerinə bu aparıcı GƏTİRİLDİ
Bu gün, 13:08 |
|
|
|
| • TƏBİB-də kadr dəyişiklikləri davam edir - BU DƏFƏ...
Bu gün, 13:06 |
|
|
|
| • Nazir regional idarə rəislərinin yerini dəyişdi - BUNDAN SONRA...
Bu gün, 13:03 |
|
|
|
| • Baş həkim öz istəyi ilə işdən çıxarıldı - ƏMR
Bu gün, 13:02 |
|
|
|
| • Türkiyə Avropa Şurasından çıxarıla bilərmi? - QARDAŞ ÖLKƏDƏ VƏZİYYƏT PİSLƏŞİR
Bu gün, 12:59 |
|
|
|
| • AZAL kollektivi və mülki aviasiyanın digər nümayəndələri Fəxri xiyabanı ziyarət edib - FOTO
Bu gün, 12:57 |
|
|
|
| • Qazaxda 1 İyun - Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü bayram tədbiri ilə qeyd edilib - FOTO
Bu gün, 12:53 |
|
|
|
| • İnhisarçı mövqeləri günbəgün güclənən Yaqub Hüseynovdan kimlər və niyə şikayətçidirlər? - İLGİNC FAKTLAR
Bu gün, 12:47 |
|
|
|
| • Xəzər Universitetinin HASVET Baytarlıq Təbabəti Fakültəsinin yeni tədris binası və klinikasının rəsmi açılışı keçiriləcək
Bu gün, 12:40 |
|
|
|
| • Ermənistan Rusiyaya idxalı qadağan edilmiş malları digər ölkələrə yönləndirəcək - Paşinyan
Bu gün, 12:37 |
|
|
|
| • Kişi keçmiş arvadını övladları ilə birgə icazəsiz gəzintiyə çıxdığına görə döydü
Bu gün, 12:28 |
|
|
|
| • Ukraynadan daha 2 soydaşımızın ölüm xəbəri gəldi
Bu gün, 12:25 |
|
|
|
| • Ermənistanda hərbçinin meyiti aşkarlanıb - “Armenpress”
Bu gün, 12:22 |
|
|
|
| • RUSLARIN SƏFƏRBƏRLİK QORXUSU - Mümkün qərar azərbaycanlılar üçün də təhlükəlidir
Bu gün, 12:21 |
|
|
|
| • Putini Ermənistandan rədd edəcəyik - Babacanyan
Bu gün, 12:18 |
|
|
|
| • "CHP-yə qarşı təzyiqlər demokratiyaya zərbədir" - İsa Qəmbər
Bu gün, 12:11 |
|
|
|
| • Nazirdən QƏRAR - Yeni qadağalar başladı
Bu gün, 12:10 |
|
|
|
| • Azər Mursaqulov yeni şöbə müdiri təyin etdi - ƏMR
Bu gün, 12:04 |
|
|
|
| • Gecikmiş maaş iddiaları ilə bağlı “Space” TV-dən AÇIQLAMA
Bu gün, 11:49 |
|
|
|
|
