"Doğma kəndimin başının üstünü qara buludlar alıb. Tovuz rayon bazarının sahibinin puluna şirniklənən bəzi məmurlar Vahidli kəndinin suvarılma imkanı olan bütün münbit torpaqlarını əlindən almağa qalxıblar". "DİA-AZ" xəbər verir ki, bu barədə tanınmış jurnalist Dünya Sakit Həyəcan təbili çalıb.
Kəndlilərə qarşı planın cızıldığına və icrasına başlanıldığına işarə edən jurnalıist daha sonra əlaqədar qurum və şəxsləri xəbərdar edir:
"Yüz illər boyu Vahidli -Yekallar camaatına məxsus olan, 1930-cu illərdən bəri azı 10 dəfə dövlət sənədlərində rəsmiləşən torpaqlarda şəxsi biznesini qurmaq istəyən "bazarkom" 100-dək ailəni dolanışıq mənbəyindən məhrum etməyi planlaşdırır.
Ona dəstək verən, yaxud problemə sükutla yanaşan məmurlar anlamırlar ki, əllərində silah erməniyə qarşı birlikdə vuruşmuş iki kəndi sözün həqiqi mənasında qardaş qırğınına sürükləyirlər.
Vahidli sakinləri üzünü Azərbaycan dövlətinə, hüquq-mühafizə orqanlarına tutaraq, prosesin çox böyük münaqişəyə çevrilməsinin qarşısının vaxtında alınmasını xahiş edir.
Bu kənd oğullarının qanı hesabına qoruduğu torpaqlarını heç kimin biznes maraqlarına qurban verməyəcək, bunu Tovuz rayon icra strukturları birmənalı olaraq nəzərə almalıdılar".
***
Tovuzun icra başçısı Məmməd Məmmədov rayonun Ağdam və Vahidli kəndlərinin bir-birinə düşmən edir. Bununla bağlı Vahidli kənd sakinləri Prezident İlham Əliyevə, Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevaya və ölkənin aidiyyatı orqanlarının rəhbərlərinə müraciət ünvanlayıblar.
AFN.az həmin müraciəti olduğu kimi təqdim edir:
Çox möhtərəm cənab prezident!
Çox hörmətli Mehriban xanım!
Çox hörmətli rəhbərlər!
Bununla yazıb məlumunuz edirik ki, Tovuz rayonunun Vahidli kəndi 12(on iki) km bir məsafədə Ermənistanla dövlət sərhəd zolağında yerləşir.
Xatırladırıq ki, yağı düşmənlərin torpaqlarımıza hücumlarının qarşısını almaq üçün ilk milli müdafiə batalyonlarından birinin yaradıcıları və iştirakçıları məhz Vahidli kənd sakinlərinin igid oğulları olmuşdur. Kənd sakinləri yağı düşmənlərin aramsız hücumlarına cəsarətlə sinə gərərək, iri çaplı silahlardan atılan mərmilər başlarına tökülsə də kəndi tərk etməmişlər, düşmənlərlə mərdliklə vuruşaraq vətən torpaqlarını göz bəbəyi kimi qorumuşlar. Eyni zamanda müqəddəs Qarabağ torpaqlarının işğaldan azad olunmasında, antiterror əməliyyatlarında Vahidli kəndinin igid oğulları bir çox qəhrəmanlıqlar və igidliklər göstərmişlər.
Onu da məlumunuz edirik ki, vətənimizin bütövlüyü uğrunda gedən qanlı döyüşlərdə Vahidli kənd sakinlərinin 106(bir yüz altı) nəfəri müharibə veteranı statusu almış, 4(dörd) nəfəri şəhid olmuş, 4(dörd) nəfəri isə əlil olmuşdur.
Böyük Vətən müharibəsi illərində (1941-1945) qanlı döyüşlərdə çoxsaylı Vahidli kənd sakinləri həlak olmuş, itkin düşmüş, 44(qırx dörd) nəfər isə sağ qalaraq müharibə veteranı statusu daşımışdır.
Tovuz rayonunun Vahidli kəndi qədim türk elatı olmaqla yanaşı, çox böyük tarixi dəyərə malik yeraltı və yerüstü maddi və mədəniyyət abidələri ilə zəngin olan bir ərazidə yerləşir.
Belə ki, həmin ərazidə orta əsr aran memarlıq abidələrinin nadir nümunələri, qədim oğuz tayfalarının yurd yerləri, Səfəvilər dövlətinin Tovuz rayonununda yeganə yadigarı olan məscid-mədrəsə, qədim qala yeri, qala divarları, memarlıq və tikinti mədəniyyəti baxımından orta əsr Azərbaycan inşaatçılarının yüksək mühəndis düşüncəsinin çox dəyərli örnəklərindən sayılan məşhur Sultan körpüsü, qədim qəbiristanlıq, daş plastikasının gözəl nümunələri, qədim bazar yeri, aşıq ozanlarının qədim qəbir abidələri və eləcə də ulularımızın gələcəyə yadigar naxışları olan tarix mədəniyyət abidələrimizi yaşadaraq gələcək nəsillərə daşıyan çoxsaylı maddi mədəniyyət abidələri vardır.
Məlumat üçün onu da nəzərinizə çatdırırıq ki, haqqında bəhs edəcəyimiz ərazi xalqımızın, eləcə də Türk-İslam mədəni irsinin tarixi pasportu hesab edilən, tarix və memarlıq abidələri baxımından çox böyük dəyərə malik olan “Qala düzü” abidələr kompleksi 5200 inventar nömrəli məhşur Sultan körpüsü, 5201 inventar nömrəli Məscid-mədrəsə, 6044,6045,6046 inventar nömrələri ilə qeydə alınmış “Qala yeri”, “Qədim Oğuz tayfalarının yurd” yerləri və “Qədim qəbirstanlıq” Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 02 avqust 2001-ci il tarixli 132 saylı qərarı ilə Tovuz rayonunun Vahidli kəndinin ərazisi kimi dövlət qeydiyyatına alınmışdır. (Ağdam kəndinin ərazisi kimi yox)
Məlumat üçün nəzərinizə çatdırırıq ki, Vahidli kəndi Sovet dövründə uzun illər qonşu Ağdam kəndi ilə eyni sovetliyə daxil olub, bir sovxozda fəaliyyət göstərib və hətta sovxoz bir olsa da da hər iki kəndin sakinləri öz inzibati əraziləri hüdudlarında təsərrüfat işləri ilə məşğul olmuşlar. Dövlət tərəfindən sənədləşdirilmiş, hüquqi dövlət aktları, fotoplanalma və 1936-cı ildə SSRİ rəhbərliyi dövründə təsdiqlənmiş xəritədə Ağdam və Vahidli kəndinin inzibati ərazisi sərhədləri dəqiq müəyyən olunmuşdur. Hər iki kənd öz torpağının inzibati ərazilərini tanıyır və bu müzakirə mövzusu ola bilməz.
Azərbaycan Respublikası müstəqil olduqdan sonra, hər iki kənddə mövcud olmuş öz inzibati ərazi hüdudları daxilində ayrılıqda İcra Hakimiyyətinin yerli nümayəndəliyi formalaşdırılıb.
Daha sonra 1996-cı ildə Ulu Öndər Heydər Əliyevin mövcud fərmanı, “Torpaq islahatı” haqqında qanunun tələbləri və Milli Məclisin qərarı ilə kəndlərin 1965-ci ilə qədər olan inzibati ərazilərinin sərhədləri dəyişdirilməzdir prinsipi əsasında 1999-cu ildə hər iki kəndi birləşdirən S.Ağamalı oğlu adına sovxozda da torpaq islahatının aparılması qərara alınmışdır.
Onu da nəzərinizə çatdırırıq ki, Tovuz rayonu keçmiş S.Ağamalı oğlu adına sovxoz təsərrüfatında da vahid təsərrüfat bazası üzrə torpaq islahatı aparılmış və təsərrüfat üzrə 614(altı yüz on dörd) ailənin adına (Ağdam kəndi üzrə 323(üç yüz iyirmi üç) ailə, Vahidli kəndi üzrə 291(iki yüz doxsan bir)ailə) “Torpağın mülkiyyət hüququna dair Dövlət aktı” hazırlanaraq vətəndaşlara paylanmışdır.
Xatırladırıq ki, “Torpağın mülkiyyət hüququna dair Dövlət aktı” ailələrə paylandıqdan sonra, torpaq paylarının plan ölçülərinin naturada tanıdılması zamanı məlum olmuşdur ki, sakinlərə verilən torpaq payları parça-parça edilərək 4(dörd) və 5 (beş) yerdən verilmiş, su tutar torpaqlar yerli aqrar islahat komisiyasının maraqlarına uyğun olaraq, öz dostlarına və yaxın bildiyi sakinlərə paylanmış və 50(əlli) ailənin həyətyanı torpaq sahələri nəzərə alınmadan onlara pay torpaqları verilmişdir. Eyni zamanda bir çox torpaq əraziləri sovxozun balansında olsa da islahatdan kənarda saxlanılmışdır. Bu isə əksəriyyət pay hüququ olan sakinlərin arasında ciddi narazılığa səbəb olmuşdur.
Bu zamanda fürsətdən istifadə edən bir qrup Ağdam kənd sakinləri və eləcə də pay hüququ olmayan, 01 avqust 1996-cı ilə qədər kənd qeydiyyatında olmayan şəxslər birləşərək çoxluq təşkil edərək islahata etiraz etmişlər.
Əslində pay hüququ pozulan şəxslərin etirazının səbəbi torpaq islahatının dayandırılması məqsədini daşımırdı, sakinlərin əsas məqsədi qüsurlu aparılmış torpaq islahatında kobud şəkildə buraxılmış səhvlərin düzəldilməsi və ədalətli bölgü prinsipinin həyata keçirilməsi, eyni zamanda torpaq islahatında yol verilmiş qüsurların aradan qaldırılaraq qismən dəyişikliklərin edilməsi şərti ilə aktların yenidən paylanması tələbi idi.
Yaranmış vəziyyətin qarşısında çıxılmaz durumda qalan yerli aqrar islahat komissiyası çıxış yolunu “Torpaq islahatı haqqında” Qanunun 24-cü maddəsini əsas gətirərək təsərrüfatın ərazisində torpaq bölgüsünün dayandırılması, özəlləşəcək torpaqların məlum hadisələr nizama salınanadək təxirə salınması haqqında Respublika Dövlət Aqrar İslahat Komissiyasına müraciət etmişdir.
Respublika Dövlət Aqrar İslahat Komissiyası Aqrar İslahat Komissiyasının rəyini nəzərə alaraq 09.04.2001-ci il tarixində, Qarabağ münaqişəsi həll olunana qədər islahatın müvəqqəti dayandırılaraq, pay hüququ olan sakinlərə torpaq payları qədər istifadə hüququ vermişdir.
Bu əsassız qərar vətəndaşların sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmasına və torpaq mülkiyyətçisinə çevrilməsinə ciddi maneçilik törətdi. Belə ki, biz bununla da beynəlxalq və yerli qurumların maliyyə yardımından, dotasiya, subsidiya, investisya yatırımından və eləcə də güzəştli kreditlərdən kənarda qalaraq sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul ola bilmədik.
Vahidli kənd sakinləri Axıncı çayı boyunca yerləşən dədə-baba torpaqlarını əkib-becərməyə davam edərək güzəranlarını təmin etmişlər. Ötən müddət ərzində Vahidli kəndinin suvarma imkanı olan torpaqlarının xeyli hissəsi inşa olunan Tovuzçay su dəryaçasının sututarına düşdüyündən dövlət ehtiyacları üçün geri alınmış, hal-hazırda sakinlərin istifadəsində cuzi torpaq sahəsi qalmış, bu isə sakinlərin güzaranının pisləşməsi ilə nəticələnmişdir.
Bir müddət əvvəl bizə məlum olmuşdur ki, kəndimizin suvarılma imkanı olan torpaqlarının hamısının yerləşdiyi ərazi sakinlərin heç bir xəbəri olmadan, hansısa fırıldaqçılıq və saxtakarlıq yolu ilə Ağdam kəndinin inzibati ərazisinə daxil edilib. Bir qrup Ağdam kənd sakinlərinin iddia edərək, xəritələşdirərək öz inzibati ərazilərinə daxil etmək niyyətində olduğu həmin torpaq ərazisi, keçmiş zamanlarda və sonrakı dövürlərdə, rəsmi dövlət aktı əsasında, 1936-cı il inzibati ərazi xəritəsində və hərbi xəritələrində Vahidli kəndinin inzibati ərazisi kimi öz əksini tapmışdır(1936-cı il xəritəsi məktuba əlavə olunur).
Keçmiş S.Ağamalı oğlu adına sovxozun vahid bazası əsasında aparılmış dövlət orqanları tərəfindən möhürlənmiş islahat xəritəsi və hər iki kəndin ayrı-ayrılıqda bələdiyyə xəritələri vardır. Həmin xəritələrdə də Ağdam sakinlərinin iddia etdiyi ərazi birmənalı olaraq Vahidli kəndinin inzibati ərazisi kimi qeyd edilib.
Hal-hazırda iddia olunan ərazidə 22(iyirmi iki) Vahidli kənd sakini öz ailəsi ilə yaşayır, həmin ərazidə Vahidli kənd sakinlərinin pay torpaqları yerləşir və bu torpaq sahələri sakinlərə məxsusdur. Bu ailələrin əksəriyyəti Sovet dövründə-hər iki kənd bir Sovetlikdə fəaliyyət göstərən zaman rəsmi torpaq ayrılması, sənədi əsasında həyətyanı torpaq sahələri əldə edərək evlərini tikib, artıq 50-60 ildən çoxdur ki, orada yaşayırlar.Təəcüblüsü və dəhşətlisi odur ki,ortada bu qədər dövlət tərəfindən tanınan hüquqi sənədlər,subut və fakları olan Vahidli kəndinin bir hissəsinin ərazisinin,Ağdam kəndinin inzibati əazisi kimi göstərilməsidir.Belə qanunsuz əməl vətəndaşların dövlətə olan inam sütunlarını kökündən laxladır,vətəndaşlarla dövlət arasında dərin uçurumlar yaradır və vətəndaşları dövlətdən narazı salır.
İndi bir qrup Ağdam kənd sakinləri həmin ailələri öz evlərindən qovmağa, didərgun salmağa çalışırlar. Bundan əlavə, Vahidli kənd sakinlərini onilliklər boyu əkib-becərdikləri torpaqlara buraxmaq istəmir, əraziyə gedən şəxslərə hücum edərək,bizləri təhqir və təqiblərə məruz qoyurlar.
Biz, çoxsaylı Vahidli kənd sakinləri olaraq 4(dörd) dəfə Tovuz rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Məmməd Məmmədovun qəbulunda olub, Axınca çayının sol sahilinin, Vahidli kəndinin böyük bir ərazisinin (təxminən 500 hektardan çox bir ərazinin) qeyri-qanuni olaraq elektron kadastr baza məlumatlarında plan ölçülərinin naturada nə üçün dəyişdirildiyini müzakirə etdik. Eyni zamanda qəbul zamanı adı çəkilən problemlə bağlı 217(iki yüz on yeddi) nəfər sakinin rəsmi imzası ilə cənab Prezidentə, digər ali dövlət orqanlarına və eləcə də Tovuz rayon İcra Hakimiyyətinin başçısına 45(qırx beş) gündən çox bir müddətdə müraciət ünvanladığımızı və bu günə qədər heç bir əsaslandırılmış cavab almadığımızı bildirdik və bizə rəsmi cavab verilməsini tələb etdik. Lakin biz bu günə kimi Tovuz rayon İcra Hakimiyyətindən hələ də rəsmi cavab ala bilməmişik. Bu qanun pozuntusunun məsuliyyətini yəqin ki, başçı və onun heyəti dərk etmir.
Eyni zamanda bir qrup Ağdam kənd sakininin və onların himayədarlarının bu çirkin işğalçılıq əməllərini nifrətlə qarşıladığımızı, bu qanunsuz əməl bütün Vahidli kənd sakinlərinin dövlət tərəfindən tanınan sosial hüquqlarının kobud şəkildə pozulması, qürur və ləyaqətinə toxunulması kimi qəbul etdiyimizi başçının nəzərinə çatdırdıq.
Lakin Tovuz rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı sakinlərin qaldırdığı ciddi mübahisənin mahiyyətini əsaslı şəkildə araşdırıb cavab vermək əvəzinə, əsas hədəflərdən yayınaraq yanlış və yarıtmaz cavab verdi. Daha sonra biz Vahidli kənd sakinləri olaraq bu qanunsuz əməllə (işğalçılıqla) heç vaxt barışmayacağımızı bildirdik və etiraz əlaməti olaraq iclas zalını tərk etdik.
Tovuz rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı və onun məmur korpusu Azərbaycan Respublikası “Vətəndaşlarının Müraciətlərinə baxılması haqqında” qanunun 7.5-ci maddəsinin (müraciətdə göstərilən məsələyə baxıldıqda və bu barədə vətəndaşa, kollektiv müraciət edən şəxslərdən birinə əsaslandırılmış cavab verildikdə müraciət baxılmış hesab olunur) tələbini kobud şəkildə pozaraq bu günə qədər müraciətimizə cavab verməyib.
Azərbaycan Respublikasının “Vətəndaşlarının ərizə və şikayətlərinə baxılması haqqında” qanunun 16-cı maddəsinə görə, bu qanunun tələbini pozan şəxslər Azərbaycan Respublikasının Mülki, İnzibati Xətalar, Cinayət Məcəlləsinə uyğun olaraq məsuliyyət daşıyırlar.
Bu isə məmurların cənab Prezidenti və xalqı aldadaraq cəmiyyətin və xalqın xidmətçisi rolundan uzaqlaşaraq vətəndaşı və bütövlükdə xalqı aldadaraq, ona sayğısızlıq göstərməsinin və öz şəxsi kommersiya maraqlarına xidmət etməsinin bariz nümunəsidir.
Çox möhtərəm cənab Prezident!
Çox hörmətli Mehriban xanım!
Çox hörmətli rəhbərlər!
Bildiririk ki, bu işlərin arxasında Tovuz rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Məmməd Məmmədov, Tovuz rayon İcra Hakimiyyətinin ərazi idarə etmə və yerli özünüidarəetmə orqanları ilə iş şöbəsinin müdiri Fuad Rzayev (xatırladırıq ki, Fuad Rzayev, Arif Süleymanovla yaxın qohumdur), Ağdam kənd sakini, hazırda Tovuz rayon Mərkəzi Bazarının sahibi Süleymanov Arif Cavad oğlunun şəxsi biznes maraqları dayanır. Tovuz rayon mərkəzi bazarını zəbt etmiş ailə, Ağdam kənd sakinlərinin maraqlarına deyil, öz şəxsi maraqları naminə Vahidli və Ağdam kənd sakinlərini qarşıdurmaya sürükləyir. Çünki yüz illər boyu Vahidli kəndinə məxsus olmuş torpaqlarımızın zəbt edilməsi ilə heç bir halda barışmayacağıq.
Biz Vahidl kənd sakinləri olaraq bəyan edirik ki, adı çəkilən qurumların və şəxslərin əsassız və qanunsuz tələbləri bizim mülkiyyət hüquqlarımızın kobud şəkildə pozulması ilə nəticələnə bilər, bu isə kəndlə-kənd arasında qardaş qırğınına və qanlı toqquşmaların əsasını qoya bilər.
Bütün qeyd etdiklərimizi nəzərə alaraq, Sizdən iki kənd arasında mümkün qarşıdurmaların qarşısının vaxtında alınmasını, Vahidli kəndinin qanunsuz zəbt olunmuş torpaqlarına mülkiyyət hüququnun bərpa olunması üçün, bu işdə əli olan şəxslərin və onların himadarlarının ciddi cəzalandırılması haqqında zəruri tədbirlərin görülməsini xahiş edirik.
Xahişimizə diqqətlə yanaşılacağına əminliklə əvvəlcədən Sizə öz dərin təşəkkürlərimizi bildiririk.
Hörmətlə: Vahidli kənd sakinləri
