Moskva Bakıya təzyiqi niyə artıra bilər?
Tarix: 18-02-2014, 12:34 | Çap et
Azərbaycanın xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov fevralın 10-da İraqa rəsmi səfəri zamanı bu ölkənin baş naziri Əl-Maliki və xarici işlər naziri Xoşyar Zəbari ilə görüşdü. Bu səfərin arxasında hansı maraqlar dayanırdı?
Azərbaycan-İraq münasibətlərinin hazırkı gündəm mövzuları bunlardır:
- diplomatik pasportu olan şəxslərin vizasız səfərlərinə dair saziş (Məmmədyarovun Bağdad səfəri zamanı bu məsələ həll olunub);
- Bakı ilə Bağdad arasında birbaşa aviasiya əlaqəsinin açılışı (Bu məsələ hələ müzakirə mərhələsindədir, konkret qərar yoxdur);
- İraqın bərpa olunmasında Azərbaycanın iştirakı (Bağdadın bu istəyinə Bakı hələ konkret cavab verməyib);
- enerji əməkdaşlığı (bu mövzunu rəsmi Bakı müzakirəyə çıxarıb).
Rəsmi Bakı məhz enerji mövzusuna görə Bağdadla əlaqələri intensivləşdirib. Elmar Məmmədyarov Xoşyar Zəbari ilə 6 ay öncə BMT sessiyası çərçivəsində görüşmüşdü. O zaman enerji mövzusu aktual deyildi, TAP layihəsi ilə bağlı qərar hələ verilməmişdi. Ona görə də Nyu-Yorkdakı görüş əhəmiyyətli deyildi. TAP-la bağlı qərar verildikdən sonra isə Bakı Bağdadla əməkdaşlığa xüsusi əhəmiyyət verməyə başlayıb. Məsələ bundadır ki, TAP layihəsi üçün yalnız Azərbaycanın “Şahdəniz” qazı kifayət etmir. Boru xəttinin uzun müddət işlək qalması və kifayət qədər qazla doldurulması üçün Azərbaycanla yanaşı qaz ehtiyatı olan bölgə ölkələrindən birinin də TAP-a qoşulması lazımdır. Bu, üç ölkədən biri ola bilər: İran, Türkmənistan və ya İraq.
Azərbaycanla İran arasında münasibətlər hamar olmadığından Bakı bu mövzu ətrafında Tehranla danışıqlara ehtiyac duymur. Əlbəttə, İran prezidenti Həsən Ruhaninin Qərblə münasibətlərinin normallaşdırması Tehranın sanksiyalardan qurtularaq gələcəkdə Türkiyə üzərindən TAP layihəsinə qoşulmasını mümkün edir. Ancaq Bakı Tehranla bağlı hadisələri qabaqlamaq istəmir. İran gələcəkdə TAP-a qoşulacaqsa, bu, Tehranın Avropa Birliyi və Türkiyə ilə danışıqlarının nəticəsində baş verəcək.
Türkmənistan və İraqla isə Bakı özü danışıqlara başlayıb. Keçən ay Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin başçısı Hacı Allahşükür Paşazadə Aşqabada gedərək Türkmənistan prezidenti Qurbanqulu Berdiməhəmmədova mükafat verdi. İl ərzində prezident İlham Əliyevin də Aşqabada səfəri reallaşa bilər. İlham Əliyev türkmən həmkarını TAP layihəsinə qoşulmağa inandırmağa çalışacaq.
Bakı indi də Bağdadı TAP-a qoşulmağa inandırmaq istəyir. Bunu Bağdada səfər edən Elmar Məmmədyarov da gizlətməyib: “Azərbaycan enerji əməkdaşlığı mövzusunda Bağdadla danışıqlara başlamağa hazırdır”.
Bağdadın Bakının təklifinə reaksiyası hələ bəlli deyil. Misal üçün, İraq prezidenti və xarici işlər naziri Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəklədiklərini vurğulasalar da, Məmmədyarovun təklifi ilə bağlı konkret fikir söyləmədilər. Aydındır ki, Bağdada bu təklifi dəyərləndirmək üçün vaxt lazımdır.
Beləliklə, Azərbaycan TAP boru xəttindən daha çox qazın Avropaya daşınması üçün Brüssellə ciddi dəstək verir. Bakı Aşqabad və Bağdadla qaz danışıqlarına başlamaqla faktiki Brüsselə vasitəçilik edir. “Nabukko” layihəsi ilə bağlı durum fərqli idi. O zaman Brüssel “Nabukko”nun reallaşması üçün bölgə ölkələri ilə özü ayrılıqda danışırdı. Bakı bu layihədə Avropa Birliyinə dəstək vermir, prosesi kənardan müşahidə edirdi. TAP isə Azərbaycanın bölgədəki rolunu artıracaq layihədir. Ona görə də bu layihə ilə bağlı Bakı Brüsselə tandemdə çıxış edir.
Bakının Türkmənistan və İraq istiqamətindəki bu fəallığı Moskvanın xoşuna gəlməyəcək. Çünki Moskvanın özünün də Türkmənistan və İraq qazıyla bağlı fərqli maraqları var. Gələcəkdə Türkmənistanla İraqın TAP layihəsinə qoşulması o demək olacaq ki, Avropanın Rusiyadan qaz asılılığı azalacaq və bu prosesdə əsas rolu Azərbaycan oynayacaq. Odur ki, yaxın gələcəkdə Moskvanın Bakıya təzyiqi bir az daha artacaq. Moskva Azərbaycanla Avropa Birliyinin regional enerji planlarını pozmaq üçün Azərbaycan-Ermənistan qarşıdurmasını yenidən alovlandırmaq kimi avantürist planlarını hərəkətə gətirə bilər. Bölgədə alovlanacaq müharibə enerji layihələrini xeyli ləngidə bilər.
Rəsmi Bakı belə bir şəraitdə Rusiya-Ermənistan tandeminə cəbhə bölgəsində təxribatlar üçün bəhanə verməməli və Avropa Birliyi ilə inteqrasiyanın sürətini artırmalıdır. Bakının Brüssellə imzalayacağı strateji saziş Moskvanı Azərbaycana təzyiqdən çəkindirər.
“Atlas” Araşdırmalar Mərkəzi
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • Köçəryanın blokunun üzvləri rüşvət ittihamı ilə saxlanıldı - KİV
Bu gün, 17:47 |
|
|
|
| • Bu qurumda bir neçə şöbə ləğv edildi: Yeni idarə yaradıldı - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 17:45 |
|
|
|
| • Şagirdlər üçün yeni vəziyyət – 315 manat cərimə gələcək?
Bu gün, 17:43 |
|
|
|
| • Rayonlarda kredit və əmanət faizləri arasında dəfələrlə fərq var – Tam siyahı
Bu gün, 17:32 |
|
|
|
| • Rusiyadan Ermənistan 5 milyardlıq ŞANTAJ
Bu gün, 17:29 |
|
|
|
| • DMA-nın bir şöbəsinin müdiri işdən çıxdı, digərinə rəhbər təyin edildi - BUNDAN SONRA...
Bu gün, 17:20 |
|
|
|
| • Paşinyandan KURYOZ manevr: milyonlarını və evli olduğunu NİYƏ açıqladı? - İLGİNC
Bu gün, 17:14 |
|
|
|
| • Zərərli çiyələk yetişdirənlər HƏBS olunsun - ÇAĞIRIŞ
Bu gün, 17:06 |
|
|
|
| • "E-Kredit" BOKT-un lisenziyası ləğv edilib
Bu gün, 17:04 |
|
|
|
| • 30 illik diplomatik riyakarlıq iflas etdi: - İlham Əliyev Minsk Qrupunun "ölüm hökmü"nü necə imzaladı?
Bu gün, 17:00 |
|
|
|
| • Burda sıravi işçinin aqibəti... KİMSƏNİN UMRUNDA BELƏ DEYİL... - GİLEY...
Bu gün, 16:57 |
|
|
|
| • AZAL ilə Böyük Britaniya arasında səmərəli əməkdaşlıq müzakirə edilib - FOTO
Bu gün, 16:47 |
|
|
|
| • AzTV-nin 22 min manatlıq müqavilə qalmaqalı: “Mənə cəmi 150 manat verirlər” - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 16:40 |
|
|
|
| • Prezidentin təltif etdiyi Baxış Babayev kimdir? - DOSYE
Bu gün, 16:39 |
|
|
|
| • Polkovnikdən ŞOK SÖZLƏR - "Bizim o bəzi DEPUTATLARA demək lazımdır ki..."
Bu gün, 16:37 |
|
|
|
| • Azərbaycan vətəndaşları Türkiyədə 4 ayda 250 mənzil alıb - DETALLAR
Bu gün, 16:34 |
|
|
|
| • Azərbaycanda Tullantıların İdarə Edilməsi üzrə Dövlət Agentliyi yaradılıb - FƏRMAN
Bu gün, 16:32 |
|
|
|
| • “Nvidia”nın bazar dəyəri 5,5 trilyon dolları keçdi – ARDNF-yə də təsir edəcək
Bu gün, 15:12 |
|
|
|
| • Azərbaycanda iki yeni institut yaradılıb
Bu gün, 15:10 |
|
|
|
| • Bakıda kirayə evlərin qiyməti kəskin bahalaşacaq - Bu aydan etibarən
Bu gün, 15:04 |
|
|
|
| • Fuad Allahverdiyevi ittiham edən keçmiş həyat yoldaşına - 10 il 6 aylıq cəza verildi
Bu gün, 14:59 |
|
|
|
| • BRİKS sammitində gərgin anlar - İran və BƏƏ nümayəndələri üz-üzə gəldi
Bu gün, 14:57 |
|
|
|
| • Ramiz Mehdiyev tək deyil - siyahıda daha 3 şəxs var
Bu gün, 14:55 |
|
|
|
| • Paşinyandan Köçəryanla bağlı SƏRT AÇIQLAMA - Polis hərəkətə keçdi
Bu gün, 14:49 |
|
|
|
| • Mayis Musayev vəzifəsindən ayrıldı - AÇIQLAMA
Bu gün, 14:48 |
|
|
|
| • Çin gəmilərinin Hörmüz boğazından keçidi başlayıb - “Fars”
Bu gün, 14:45 |
|
|
|
| • Makron epizodu Cənubi Qafqaz diplomatiyasında hansı reallıqları ortaya çıxardı? – Deputatdan açıqlama
Bu gün, 13:17 |
|
|
|
| • "Mənim İbrahim Tatlısəs olmağım mümkün deyil"
Bu gün, 13:15 |
|
|
|
| • Sabunçuda TAM DƏRƏBƏYLİKDİR... - VİDEO
Bu gün, 13:12 |
|
|
|
| • Azercell-dən qiymət artımı: "Onların xətti də Hörmüzdən keçib gəlirdi?" - NARAZILIQ VAR...
Bu gün, 13:03 |
|
|
|
| • Valdas Dambrauskas Azərbaycanda "qızıl dubl" edən ilk əcnəbi baş məşqçi olub
Bu gün, 12:59 |
|
|
|
| • Köçəryan seçilərsə, Bakı üçün tarixi şans yaranacaq - ÇÜNKİ...
Bu gün, 12:58 |
|
|
|
| • Mərkəzi Bank üç elektron pul təşkilatının lisenziyasını ləğv edib - ADLAR
Bu gün, 12:53 |
|
|
|
| • İlk tramvay Bakıya nə vaxt qayıdacaq? - AKTUAL
Bu gün, 12:51 |
|
|
|
| • Dolu düşəcəyi ehtimalı var - belə deyirlər...
Bu gün, 12:36 |
|
|
|
| • Yeni lizinq şirkəti təsis edildi
Bu gün, 12:20 |
|
|
|
| • Azərbaycanda bu aktyorlara 25 min manatadək pul veriləcək - SİYAHI
Bu gün, 12:18 |
|
|
|
| • Ceki Çanın iştirakı ilə "Tanrının yaraqları 4" filminin bir hissəsi Azərbaycanda çəkiləcək
Bu gün, 12:14 |
|
|
|
| • Gürcüstanda yol qəzasında ikisi qardaş olmaqla, altı azərbaycanlı gənc ölüb - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 12:08 |
|
|
|
| • "Bu peşəkarlıq əlavələrinin verilməsindən sonra hasilatda HANSI CİDDİ ARTIM OLUB?" - Rövşən Nəcəfə HAQLI SUALLAR...
Bu gün, 12:07 |
|
|
|
| • Ter Timofey, 102-ci baza və Kremlin köhnə “Qarabağ oyunu” - NƏ BAŞ VERİR?
Bu gün, 11:56 |
|
|
|
| • Akif İslamzadə xəstəxanadan evə buraxılıb - AÇIQLAMA
Bu gün, 11:39 |
|
|
|
| • Sülh yolunda PAKİSTAN KÖRPÜSÜ... olduqca kövrəkdir... - İNCƏLƏMƏ
Bu gün, 11:36 |
|
|
|
| • “Normallaşma” İllüziyası - Ermənistan reallıq qarşısında, Azərbaycan oyunun qaydalarını yazır
Bu gün, 11:32 |
|
|
|
| • Rəna Soltanovanın klinikasında qəfil yoxlama - Yenə cərimələndi
Bu gün, 11:29 |
|
|
|
| • Səfərbərlik Xidmətində yenilik: bu rayon şöbələri birləşdirildi - YENİ RƏİS İSƏ...
Bu gün, 11:22 |
|
|
|
| • Nazirdən bu quruma yeni təyinat - ƏMR
Bu gün, 11:18 |
|
|
|
| • Azərbaycanın ən uğursuz siyasətçisi - Saffari yazır...
Bu gün, 11:14 |
|
|
|
| • Tibb Universiteti “GSL Service” MMC ilə bu müqaviləni hansı əsaslarla bağlayıb - ARAŞDIRMA
Bu gün, 11:03 |
|
|
|
| • Hakim Elnur Nuriyev dələduzu azadlığa buraxdı, daha bir dələduzluğu ifşa edildi - İnam Kərimova MÜRACİƏT
Bu gün, 11:01 |
|
|
|
|
