"RUSİYADA İNQİLAB OLA BİLƏR"
Tarix: 21-01-2012, 14:20 | Çap et
 "ERMƏNİSTAN DAHA GÜCLÜ DÖVLƏTİN "AĞUŞUNA ATILACAQ"
Rusiyada baş verən son olaylar dünya ictimaiyyəti, eləcə də analitiklər tərəfindən diqqətlə müşahidə edilməkdədir. Şimal qonşumuzda baş verən proseslərlə bağlı ən müxtəlif şərhlər verilir. Cərəyan edən hadisələrin nəticələri ilə bağlı çeşidli proqnozlar verilir.
Rusiyadakı proseslər Azərbaycanda da diqqət və narahatlıqla izlənilməkdə, orada başverənləri Azərbaycana da ciddi təsirlərinin olacağı iddia olunmaqdadır.
Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, Bakı Dövlət Univesitetin tarix fakültəsinin dosenti, tarixçi Kərəm Məmmədov da hesab edir ki, arıtq Rusiyada ciddi dəyişikliklər üçün zəmin yetişib.
- Kərəm müəllim, Rusiyada baş verən son hadisələri təhlil edən bir sıra analitiklər hesab edirlər ki, Rusiya inqilabi proseslərə hamilədir. Siz necə düşünürsünüz?
- Bu hadisələrə qiymət vermək üçün ilk öncə tarixi prosesə nəzər salmaq lazımdır. Təhkimçilik hüququnun uzun müddət mövcud olduğu ölkələrdə həmişə "insaflı monarx" obrazı yaradılır. Rusiyada təhkimçilik 1497-1861-ci illərdə mövcud olmuşdur. 1861 - ci ildə II Aleksandr kəndlilərə azadlıq "əta" elədi. Rusiya tarixinə nəzər salsaq, əraziləri ildən ilə astronomik sürətlə "şişən" bu ölkədə tarixi boyu 3 dəfə kəndli çıxışı (İvan Bolotnikov, Stepan Razin və Yemelyan Puqaçov), 1 dəfə zadəganların (dekabristlər) çıxışı, 2 dəfə isə burjua-demokratik inqilabı baş verib. Kəndli çıxışlarının sonuncusu və zadəganların məhz "ədalətli monarx" uğrunda aparılırdı. İlk burjua-demokratik inqilabı (1905-1907) da elə "ədalətli monarx"a inamın sarsılması ilə başladı. Yəni keşiş Qaponun fitvası ilə ac-yalavac fəhlələr "çar ata"larından xahişə gedərkən" gülləbaran edildilər. I Nikolay öz siyasətini yumşaltmağa məcbur olaraq dumaların çağrılmasına icazə verdi. Əslində isə inqilabın əsas səbəbi Rusiyanın özünün ən kiçik quberniyası boyda olan Yaponiyaya qarşı müharibədə uduzması idi.
Hər iki halda Rusiya çarının sərt siyasətlərini yumşaltmalarına 1853-56-cı illərdə Krım savaşında və 1904-1905 rud-yapon savaşında uduzması xeyli təsir göstərmişdi.
Hazırda da Rusiyanın xarici siyasətdə dalbadal məğlubiyyətləri - Avropadan çıxdaş edilməsi, Yaxın Şərqdə İraq və Liviya (Libi) kimi müttəfiqlərini itirməsi, İrana gerçək yardım edə bilməməsi, Qafqazlarda ən kiçik quberniyasından bir neçə dəfə kiçik olan Gürcüstana qarşı yeritdiyi yarıtmaz siyasət onu get-gedə cılızlaşdırır. Bu isə əslində "velikorus" şovinizminin körüklənməsinə səbəb olur. Rusiyada baş verə bilcək "inqilab"ın əsas səbəbi bu ola bilər.
- Siyasi şərhçilər açıqlamaların əgər bu ölkədə dəyişikliklər baş verərsə, muxtar vilayətlərdə mərkəzdənqaçma meylləri güclənəcəyini qeyd edirlər. Rusiyanı bu vəziyyət gözləyirmi?
- Şimali Qafqaz istisna olmaqla Rusiyada hazırda hər hansı etnik zəmində qarşıdurma mövcud olmadığından onun muxtar qurumlarında mərkəzdənqaçma meylləri olmayacaq. Hakimiyyət dəyişikliyi baş versə, sadəcə bölgələrdə Moskvada hakimiyyətə gələn qüvvələrin nümayəndələri təmsil olunacaq.
- Kərəm müəllim, ümumiyyətlə, Rusiyada demokratik proses dalğası başlasa, Cənubi Qafqaz bölgəsinə hansısa bir formada təsir edə bilərmi?
- Cənubi Qafqaza gəldikdə isə onun buradakı yeganə dayağı olan Ermənistan Rusiya zəiflədiyi halda məmnuniyyətlə daha güclü bir dövlətin "ağuşuna atılacaq". Bununla bağlı 1990-cı ildə Leninqradda oxuyarkən bir rus dostumla etdiyim zarafat yadıma düşdü. O vaxt rus dostuma demişdim: "Rus ayısı pəncələrini Qafqaz, Orta Asiya və Baltikyanı ölkələrinin qanına bulamaqdansa niyə bu pəncələri ilə öz bit basmış dərisini qaşımır? O isə mənə Bulqakovun sözü ilə cavab vermişdi: "1917-ci ildə ruslar taxtdan çarı yıxdılar, Lakin beyinlərindəki çar yıxılmadıqca ruslar demokratiya nə olduğunu bilməyəcəklər".
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • Rusiya Ermənistana satdığı qazın qiymətini artırmaq istəyir - KİV
Dünən, 17:00 |
|
|
|
| • Türkiyə Hörmüz boğazının açılmasını əsas prioritet hesab edir
Dünən, 16:51 |
|
|
|
| • “Kəmaləddin Heydərovla bir-birimizi yarım sözdən anlayırıq” – Baba Vəziroğlu
Dünən, 16:44 |
|
|
|
| • "SF Azerbaijan" BOKT-un xalis mənfəəti 2 dəfədən çox azalıb
Dünən, 16:41 |
|
|
|
| • Azərbaycana Amerikadan turist axını 4 %-dən çox artıb
Dünən, 15:34 |
|
|
|
| • Paşinyan sevərlərə... - Unutmayaq ki...
Dünən, 15:28 |
|
|
|
| • Uşaqpulu verilsə... ...sərhəd açılsa, nə olar?!!
Dünən, 15:24 |
|
|
|
| • Rasim Balayevin qəbirüstü abidəsi ilə bağlı AÇIQLAMA
Dünən, 15:19 |
|
|
|
| • Ermənistan iqtisadiyyatı sanksiyalara tab gətirə biləcəkmi? - GƏLİŞMƏ
Dünən, 15:16 |
|
|
|
| • “Babək” yatağı niyə BP-yə verilir - Bakının strateji planı
Dünən, 15:13 |
|
|
|
| • ARVAD... - Dəyişək... amma nə ilə?
Dünən, 15:10 |
|
|
|
| • Paşinyanın taleyini xarici amillər müəyyənləşdirə bilər? — Deputatdan AÇIQLAMA
Dünən, 15:09 |
|
|
|
| • Rus konsul ölkədən çıxarıldı, Zaxarova qəzəbləndi: - NATO-ya PUA çağırışı
Dünən, 15:04 |
|
|
|
| • “Səni unutmaq günahdır, amma unuduldun....” - Xalq artisti
Dünən, 15:02 |
|
|
|
| • Ermənistan İrandan bu raketləri aldı - Foto
Dünən, 15:00 |
|
|
|
| • Ermənistandan Rusiyanı qəzəbləndirəcək şok statistika... - Əhalinin 75 faizi o qərarı verdi
Dünən, 14:54 |
|
|
|
| • Karapetyan Ermənistan parlamentin spikerini məhkəməyə verib - BUNA GÖRƏ...
Dünən, 14:48 |
|
|
|
| • Moskvanın İrəvana təhdidləri dayanmır – Gərginlik pik həddə
Dünən, 13:28 |
|
|
|
| • Partiya sədri "Metropoliten" rəhbərliyini sərt TƏNQİD ETDİ - "İşə gəlir mənbəyi kimi baxırlar"
Dünən, 13:03 |
|
|
|
| • Gizli Rusiya proqramı üzə çıxdı: - 20 min uşaq qaçırılıbmı?
Dünən, 13:01 |
|
|
|
| • Ermənistanın geosiyasi manevri - Rusiya asılılığından çıxış mümkündürmü?
Dünən, 12:59 |
|
|
|
| • Türkiyə erkən prezident seçkisinə gedir?..
Dünən, 12:55 |
|
|
|
| • Trampın sağlıq vəziyyəti açıqlanıb - Həkim arıqlamağı məsləhət görüb
Dünən, 12:51 |
|
|
|
| • Pentaqon rəhbəri Yeni Zelandiyanı ABŞ-ın hərbi gücünə qarşı "parazit" adlandırıb - KİV
Dünən, 12:47 |
|
|
|
| • Rusiya məşhur eksklavla təhdid edildi, Putin özündən çıxdı – Sərt CAVAB
Dünən, 12:25 |
|
|
|
| • “Bakıda və Abşeronda həkimlə təmin olunma, hətta Avropa standartları səviyyəsindədir” - Müşfiq Məmmədli belə deyir...
Dünən, 12:21 |
|
|
|
| • Hələ uşaq ikən “Barselona”da oynayacağıma inanırdım - Qordon
Dünən, 12:13 |
|
|
|
| • Fanatını polisə şikayət edib - yazdığı şərhlərə görə...
Dünən, 12:09 |
|
|
|
| • Zəngilanda “Hünər-İnşaat” işlətdiyi fəhlələrin maaşını vermədi: ONLAR DA YOLU BAĞLADI - NARAZILIQ VAR...
Dünən, 12:05 |
|
|
|
| • Gürcüstanda iki ölkənin xeyrinə casusluq edən QHT rəhbəri həbs olunub - KİV
Dünən, 11:54 |
|
|
|
| • Uşaqpulu... və ya dövlətin gələcəyi ilə müqaviləsi
Dünən, 11:52 |
|
|
|
| • Azərbaycana Yaxın Şərqdən turist axını 14 % azalıb
Dünən, 11:43 |
|
|
|
| • Efiopiya necə quruya həbs olunmuş ölkəyə çevrildi?
Dünən, 11:41 |
|
|
|
| • Müəllimlərlə bağlı şok qərar VERİLDİ - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 11:38 |
|
|
|
| • Belə olmaz, ay Səidə! - REAKSİYA
Dünən, 11:29 |
|
|
|
| • Putindən Paşinyana “ikinci Ukrayna” HƏDƏSİ – İrəvan QARIŞIR...
Dünən, 11:20 |
|
|
|
| • Külək nəticəsində Bakıda 41 ağac sınıb - AÇIQLAMA
Dünən, 11:18 |
|
|
|
| • Ermənistanın paraddakı "Canavar"ları saxta çıxdı - Kəşfiyyatı belə aparacaqlar?
Dünən, 10:58 |
|
|
|
| • Kritik seçkiyə 8 gün qalmış sorğunun nəticəsi - "Hökumət müxalifətin əlinə keçir...”
Dünən, 10:50 |
|
|
|
| • Mətanət İskəndərlinin gəlini ilə Saleh Bağırov üz-üzə: Məhkəməlik qalmaqal başladı - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 10:48 |
|
|
|
| • “Tədbir görülməsə fəsadlara yol aça bilər” - aramsız yağan yağışlar torpaq sürüşmələrini aktivləşdirə bilər?
Dünən, 10:39 |
|
|
|
| • Azərbaycan neftinin qiyməti 98 dollara düşüb
Dünən, 10:36 |
|
|
|
| • Rusiyanın Ermənistandakı səfiri Moskvaya çağırılıb - SƏBƏB
Dünən, 10:35 |
|
|
|
| • Xalq artistindən ETİRAZ - “Ərizəmi yazıb çıxdım, 6 ay tamaşa hazırlayırsan, 1 dəfə göstərilir”
Dünən, 10:24 |
|
|
|
| • “Nə kamera var, nə də mühafizə, qeyri-rəsmi fəaliyyət göstərirlər” - Turistlərin gecələdiyi hostellərə nəzarət varmı?
Dünən, 10:23 |
|
|
|
| • “Bir telefon zəngi ilə həll edərdim” - Köçəryan müharibədən danışdı
Dünən, 10:15 |
|
|
|
| • MƏNZİL BÖHRANI DƏRİNLƏŞİR... - Bakı üçün təhlükə siqnalı
Dünən, 10:11 |
|
|
|
| • Bu hoteldə dəsmaldan istifadəyə görə... ƏLAVƏ PUL ALINIR... - "Bu qədər böyük hoteldə..."
Dünən, 09:53 |
|
|
|
| • "Bakıxanov Mall"un dam örtüyü uçdu - TƏHLÜKƏLİ ANLAR (VİDEO)
Dünən, 09:43 |
|
|
|
| • BMT-nin xüsusi məruzəçilərinə verilən rüşvət və: - seçici xarakterli “müstəqillik”
Dünən, 09:37 |
|
|
|
|
