Həkimdən qorxanlar
Tarix: 25-02-2014, 11:56 | Çap et
“РЎənubi Qafqazda və Rusiya Federasiyasında İİV/QİCS və miqrasiya ilə mübarizə Layihəsi” çərçivəsində Miqrasiya və İİV/QİCS mövzusunda ən yaxşı məqalə konkursuna təqdim edilir. Layihə QİCS-lə Mübarizə İB tərəfindən Avropa İttifaqının maliyyə dəstəyi ilə həyata keçirilir.
İran İslam Respublikası HİV-lə mübarizədə fərqli üsul seçib. 2008-ci ilədək cinsi əlaqə zamanı qoruyucu rezinlərdən istifadə etmək haqda məlumat verənləri həbsə atan İran virusun qarşısını almaq üçün pulsuz dərman paylayan klinikaların sayını 86-dan 290-a qaldırıb. Məlumatlandırma işinə isə dövlət xəstəxanalarını cəlb edib. İran Səhiyyə Nazirliyi düşünür ki, xəstəliyin qarşısını əvvəlcədən almaq üsulu ilə narkotika istifadəçilərinin də sayını aşkarlaya biləcək.
Bizdə isə hələ də maarifləndirmə daha çox qeyri-hökumət təşkilatlarının üzərindədir. Gizli narkotik istifadəçiləri, qeydiyyatda olmayanların xəstəliklərinin aşkarlanması və müalicəsi isə qeyri-hökümət təşkilatının səlahiyyətləri və maddi-texniki bazasının imkanları xaricindədir. Dəqiq rəqəmlər isə deyir ki, HİV-ə yoluxanların 60%-i narkotika aludəçilərinin üzərinə düşür. Onlar isə xəstəxanaya gəlib analiz verməkdən, müalicədən boyun qaçırır.
Yeniyetmələr və gənclər üçün bu xidmətlərdən sərbəst şəkildə istifadə bəzən daxili diskriminasiya, psixoloji basqılar, ya da sadəcə, xəstəxana xofu üzündən istifadə edə bilmirlər. Xəstəxana qapılarını döyüb HİV müayinə üçün gəldiyni demək, gənc və hələ bu virus barədə tam məlumatlı olmayan şəxs üçün çox ağırdır. Bu qapının arxasında onu nə gözləydiyini də bilmir, analizi verdikdən sonra cavabını almağa da qorxur. Amma bildiyi bir şey var, o da odur ki, günlərin birində öz yaşıdları ilə birlikdə əylənib və özü üçün, sağlamlığı üçün ciddi təhlükəyə çevrilə biləcək qorunmamış cinsi münasibətə girib. Bəs evdə bunu necə deyəcək? Analiz vermək üçün səbəbini necə izah edəcək? Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, gənclərimiz və yeniyetmələr üçün valideyn icazəsi olmadan və xof, vahimə yaşamadan, onu daha yaxşı anlaya bilən və başa düşən insanların əhatəsində bu müayinələrdən keçməlidirlər. Onların öz sağlamlığını təmin etmək, HİV statusunu sərbəst olaraq öyrənmək yolunda heç bir baryer qalmamalıdır.
Zərərin azaldılması proqramı da həyata keçirilən tədbirlərin ən mühüm hissələrindən biri kimi, birbaşa olaraq HİV-ə yoluxma risqi daha çox olan qruplara yönəldilib. Ümumiyyətlə, HİV-in yoluxmasının qarşısının alınması istiqamətində Azərbaycanda bir sıra işlər görülür. Əsasən də bu işlər maarifləndirmə xarakterlidir. Məlumat kitabçaları və bu kimi digər vasitələr bizim xəstəliklə mübarizə üçün ən çox istifadə etdiyimiz üsullardır. Bununla yanaşı, xəstələrin müayinə və müalicəyə cəlb edilməsi də kifayət qədər önəmlidir. Çünki xəstəliklə mübarizə nə qədər tez başlasa və müdaxilə nə qədər tez olsa bu o qədər yaxşıdır. Hazırda Zərərin Azaldılması proqramları bölgələrdə də xəstəliklə mübarizə tədbirlərini genişləndirir. Nəticə isə dəyişmir ki, dəyişmir... Çünki nə qədər ki, müayinələr və könüllü müalicələrin sayı azdır, bu xəstəliyə yoluxanların sayının artmasına zəmin yaradır. Eyni zmanda nəzərə almalıyıq ki, statistika yanlız rəsmi qeydiyyatdan keçənləri hesablayır. Lakin məlumdur ki, qeydiyyatdan keçməyən yüzlərlə bəlkə də minlərlə belə xəstələr var.
Nə etməli?
Dünya dəyişdikcə insanların düşüncəsində hadisələri qavramaq sarıdan çox şey dəyişir. Əvvələr dəhşət kimi qəbul edilən HİV o qədər çoxalıb ki, HİV-lə bağlı statistika artıq heç kimi qorxutmur. Rəqəmlər artır, bu isə bizi ümumilikdə təsirləndirmir. Qoruyucudan istifadə etmədən, vaxtında həkim müayinəsindən keçmədən hamı özünü xəstəliklərdən sığortalanmış hiss edir. Lakin bu belə deyil. Xəstəlikdən sığortalanmasaq da pulsuz həkim müayinəsi və müalicə zərəri ikiyə azalda bilər.
Həkimdən yox, xəstəlikdən qorxun.
Lalə Səlimqızı
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • Köçəryanın blokunun üzvləri rüşvət ittihamı ilə saxlanıldı - KİV
Dünən, 17:47 |
|
|
|
| • Bu qurumda bir neçə şöbə ləğv edildi: Yeni idarə yaradıldı - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 17:45 |
|
|
|
| • Şagirdlər üçün yeni vəziyyət – 315 manat cərimə gələcək?
Dünən, 17:43 |
|
|
|
| • Rayonlarda kredit və əmanət faizləri arasında dəfələrlə fərq var – Tam siyahı
Dünən, 17:32 |
|
|
|
| • Rusiyadan Ermənistan 5 milyardlıq ŞANTAJ
Dünən, 17:29 |
|
|
|
| • DMA-nın bir şöbəsinin müdiri işdən çıxdı, digərinə rəhbər təyin edildi - BUNDAN SONRA...
Dünən, 17:20 |
|
|
|
| • Paşinyandan KURYOZ manevr: milyonlarını və evli olduğunu NİYƏ açıqladı? - İLGİNC
Dünən, 17:14 |
|
|
|
| • Zərərli çiyələk yetişdirənlər HƏBS olunsun - ÇAĞIRIŞ
Dünən, 17:06 |
|
|
|
| • "E-Kredit" BOKT-un lisenziyası ləğv edilib
Dünən, 17:04 |
|
|
|
| • 30 illik diplomatik riyakarlıq iflas etdi: - İlham Əliyev Minsk Qrupunun "ölüm hökmü"nü necə imzaladı?
Dünən, 17:00 |
|
|
|
| • Burda sıravi işçinin aqibəti... KİMSƏNİN UMRUNDA BELƏ DEYİL... - GİLEY...
Dünən, 16:57 |
|
|
|
| • AZAL ilə Böyük Britaniya arasında səmərəli əməkdaşlıq müzakirə edilib - FOTO
Dünən, 16:47 |
|
|
|
| • AzTV-nin 22 min manatlıq müqavilə qalmaqalı: “Mənə cəmi 150 manat verirlər” - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 16:40 |
|
|
|
| • Prezidentin təltif etdiyi Baxış Babayev kimdir? - DOSYE
Dünən, 16:39 |
|
|
|
| • Polkovnikdən ŞOK SÖZLƏR - "Bizim o bəzi DEPUTATLARA demək lazımdır ki..."
Dünən, 16:37 |
|
|
|
| • Azərbaycan vətəndaşları Türkiyədə 4 ayda 250 mənzil alıb - DETALLAR
Dünən, 16:34 |
|
|
|
| • Azərbaycanda Tullantıların İdarə Edilməsi üzrə Dövlət Agentliyi yaradılıb - FƏRMAN
Dünən, 16:32 |
|
|
|
| • “Nvidia”nın bazar dəyəri 5,5 trilyon dolları keçdi – ARDNF-yə də təsir edəcək
Dünən, 15:12 |
|
|
|
| • Azərbaycanda iki yeni institut yaradılıb
Dünən, 15:10 |
|
|
|
| • Bakıda kirayə evlərin qiyməti kəskin bahalaşacaq - Bu aydan etibarən
Dünən, 15:04 |
|
|
|
| • Fuad Allahverdiyevi ittiham edən keçmiş həyat yoldaşına - 10 il 6 aylıq cəza verildi
Dünən, 14:59 |
|
|
|
| • BRİKS sammitində gərgin anlar - İran və BƏƏ nümayəndələri üz-üzə gəldi
Dünən, 14:57 |
|
|
|
| • Ramiz Mehdiyev tək deyil - siyahıda daha 3 şəxs var
Dünən, 14:55 |
|
|
|
| • Paşinyandan Köçəryanla bağlı SƏRT AÇIQLAMA - Polis hərəkətə keçdi
Dünən, 14:49 |
|
|
|
| • Mayis Musayev vəzifəsindən ayrıldı - AÇIQLAMA
Dünən, 14:48 |
|
|
|
| • Çin gəmilərinin Hörmüz boğazından keçidi başlayıb - “Fars”
Dünən, 14:45 |
|
|
|
| • Makron epizodu Cənubi Qafqaz diplomatiyasında hansı reallıqları ortaya çıxardı? – Deputatdan açıqlama
Dünən, 13:17 |
|
|
|
| • "Mənim İbrahim Tatlısəs olmağım mümkün deyil"
Dünən, 13:15 |
|
|
|
| • Sabunçuda TAM DƏRƏBƏYLİKDİR... - VİDEO
Dünən, 13:12 |
|
|
|
| • Azercell-dən qiymət artımı: "Onların xətti də Hörmüzdən keçib gəlirdi?" - NARAZILIQ VAR...
Dünən, 13:03 |
|
|
|
| • Valdas Dambrauskas Azərbaycanda "qızıl dubl" edən ilk əcnəbi baş məşqçi olub
Dünən, 12:59 |
|
|
|
| • Köçəryan seçilərsə, Bakı üçün tarixi şans yaranacaq - ÇÜNKİ...
Dünən, 12:58 |
|
|
|
| • Mərkəzi Bank üç elektron pul təşkilatının lisenziyasını ləğv edib - ADLAR
Dünən, 12:53 |
|
|
|
| • İlk tramvay Bakıya nə vaxt qayıdacaq? - AKTUAL
Dünən, 12:51 |
|
|
|
| • Dolu düşəcəyi ehtimalı var - belə deyirlər...
Dünən, 12:36 |
|
|
|
| • Yeni lizinq şirkəti təsis edildi
Dünən, 12:20 |
|
|
|
| • Azərbaycanda bu aktyorlara 25 min manatadək pul veriləcək - SİYAHI
Dünən, 12:18 |
|
|
|
| • Ceki Çanın iştirakı ilə "Tanrının yaraqları 4" filminin bir hissəsi Azərbaycanda çəkiləcək
Dünən, 12:14 |
|
|
|
| • Gürcüstanda yol qəzasında ikisi qardaş olmaqla, altı azərbaycanlı gənc ölüb - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 12:08 |
|
|
|
| • "Bu peşəkarlıq əlavələrinin verilməsindən sonra hasilatda HANSI CİDDİ ARTIM OLUB?" - Rövşən Nəcəfə HAQLI SUALLAR...
Dünən, 12:07 |
|
|
|
| • Ter Timofey, 102-ci baza və Kremlin köhnə “Qarabağ oyunu” - NƏ BAŞ VERİR?
Dünən, 11:56 |
|
|
|
| • Akif İslamzadə xəstəxanadan evə buraxılıb - AÇIQLAMA
Dünən, 11:39 |
|
|
|
| • Sülh yolunda PAKİSTAN KÖRPÜSÜ... olduqca kövrəkdir... - İNCƏLƏMƏ
Dünən, 11:36 |
|
|
|
| • “Normallaşma” İllüziyası - Ermənistan reallıq qarşısında, Azərbaycan oyunun qaydalarını yazır
Dünən, 11:32 |
|
|
|
| • Rəna Soltanovanın klinikasında qəfil yoxlama - Yenə cərimələndi
Dünən, 11:29 |
|
|
|
| • Səfərbərlik Xidmətində yenilik: bu rayon şöbələri birləşdirildi - YENİ RƏİS İSƏ...
Dünən, 11:22 |
|
|
|
| • Nazirdən bu quruma yeni təyinat - ƏMR
Dünən, 11:18 |
|
|
|
| • Azərbaycanın ən uğursuz siyasətçisi - Saffari yazır...
Dünən, 11:14 |
|
|
|
| • Tibb Universiteti “GSL Service” MMC ilə bu müqaviləni hansı əsaslarla bağlayıb - ARAŞDIRMA
Dünən, 11:03 |
|
|
|
| • Hakim Elnur Nuriyev dələduzu azadlığa buraxdı, daha bir dələduzluğu ifşa edildi - İnam Kərimova MÜRACİƏT
Dünən, 11:01 |
|
|
|
|
