“Cəmiyyəti fəallaşdıra bilmirsənsə, köhnə təşkilatlar və liderlərdən fərqlənmirsən”
Tarix: 27-11-2018, 09:00 | Çap et
Azərbaycanda mövcud olan müxalif siyasi partiyaların əksəriyyəti xalq hərəkatından çıxmış qüvvələrdir. Zamanında onlar imkanları çatdığı qədər aktivlik göstəriblər. Lakin hazırda elə də ciddi fəaliyyətləri nəzərə çarpmır. Belə bir vəziyyətin yeni müxalif siyasi qüvvənin və yeni müxalif liderin meydana gəlməsini şərtləndirdiyi tez-tez bəyan edilsə də hələ bu da reallaşmır. Bununla belə, artıq bəzi qüvvələr özlərinin yeni müxalif qüvvə elan ediblər. Amma bu qüvvələr də elə köhnə - özünü tükətmiş müxalifətin şinelindən çıxan, zamanında ənənəvi müxalifət partiyalarında aşağı postlarda təmsil olunmuş şəxslərdir.
Politoloji və praktiki olaraq onları siyasətdə “yeni qüvvə” kimi qəbul etmək də absurd görünür.
Məsələn, vaxtilə AMİP-də təmsil olunan, daha sonralar partiyadan ayrılan və nəhayət, özünə partiya yaradan İlqar Məmmədov özünü və rəhbərlik etdiyi REAL Partiyasını yeni müxalifət qüvvəsi kimi təqdim edir. Digər bir-iki belə partiya və partiya lideri də var. Diqqəti cəlb edən incə bir məqam ondan ibarətdir ki, özlərini yeni müxalif qüvvə elan edənlərin özləri uzun illər 1990-cı illərdə yaradılmış partiyalarda müxtəlif vəzifələrdə təmsil olunublar. Yenə İlqar Məmmədovu nümunə göstərə bilərik. O, AMİP-in katiblərindən biri olub. Bir zamanlar Müsavat Partiyasında və AXCP-də olub indi özünü yeni müxalif qüvvə kimi təqdim edənlər də var.
Bəs belə qüvvələri yeni müxalif qüvvələr hesab etmək olarmı?
Politoloq Natiq Miri bildirdi ki, “yeni qüvvələr” yalnız hansısa yeni insanların, heç zaman siyasətdə olmayan adamların qəfildən siyasətə qoşulması kimi başa düşülməməlidir. Yeni müxalif qüvvə hər kəsin tanıdığı siyasi partiyalardan yeni ideoloji xətti əsas elan edib çıxanlar da ola bilər. Bir şərtlə ki, həmin qüvvələr fərqliliklər meydana qoysunlar. Fərqlilik yoxdursa, təbii ki, onlar yeni qüvvə hesab oluna bilməzlər: “Yeni müxalif qüvvə yeni siyasi xətti, yeni ideologiyanı əsas götürüb hərəkət edən qüvvələrdir. Nə qədər ki, bu yoxdur, əvvəllər hansısa partiyalarda aşağı ranqlı vəzifələrdə olmuş adamların yaratdıqları siyasi təşkilatlar yeni müxalif qüvvə sayıla bilməz. Həmin təşkilat yeni xətt, yeni fəaliyyət, yeni yanaşmalar ortaya qoymayıbsa, onu yeni müxalif qüvvənin meydana çıxması kimi qəbul etmək yanlışdır. Bizdə əksər partiyalar demək olar ki, avtoritar üsulla idarə olunduğu üçün əsasən partiyanın sədrləri öndə olur. Digərləri birinci şəxsin kölgəsində qalırlar. Əgər bu gün özünü yeni qüvvə elan edən partiyada da belədirsə və həmin partiyanın digər partiyalardan fərqli ciddi bir fəaliyyəti ortada yoxdursa, onu yeni müxalif qüvvə hesab etmək düzgün deyil. Özünü yeni qüvvə elan edən təşkilat, təşkilat rəhbəri özü ilə yeni bir dalğa, yeni mübarizə metodu, yeni təşkilatlanma üsulu gətirmirsə, onun nəyi yeni müxalifət qüvvəsidir? İkincisi, yeni qüvvəni, yeni lideri cəmiyyət özü öz içərisindən çıxarır. Biz son illərdə Azərbaycanda bunun şahidi olmamışıq. ”Mən yeni müxalifətəm, yeni müxalifət lideriyəm" deməklə yeni müxalif qüvvə olmaq mümkün deyil. Cəmiyyəti cəlb edə bilmirsənsə, ətrafına toparlaya, fəallaşdıra bilmirsənsə, sən də elə köhnə təşkilatlar və liderlərdən fərqlənmirsən".
Ekspert qeyd etdi ki, cəmiyyətdə siyasi partiyalara artıq inam qalmayıb, özünü yeni qüvvə kimi təqdim edənlər də bu inamı qazana bilmirlər: “İkincisi, hakimiyyətin siyasi partiyaların fəaliyyəti üçün yaratdığı dözülməz şəraitin özü də bu vəziyyəti yaradan faktorlardandır. Bir çox siyasi partiyalar isə hansısa xarici mənbələrdən maliyyələşdiyi və idarə olunduğu üçün cəmiyyət onları özününkü hesab edə bilmir. Problemlərdən biri budur. Məsələn, özünü yeni qüvvə kimi təqdim edən İlqar Məmmədovu Azərbaycan cəmiyyəti özününkü saya bilmir. Ona görə də onun partiyası kimi partiyalar kütləviləşə, ictimailəşə bilmirlər. İnsanlar onların ətrafında toparlanmır, onlara laqeyddir.
İstər köhnə partiyalar, istər yeni yarananlar öz içlərinə qapanmış lokal qruplardan ibarət kiçik siyasi dairəni xatırladırlar. Ona görə də onların təsir gücləri yalnız həmin dairədən kənara çıxmır. Onların qəbul etdiyi qərarlar kütləviləşə, ictimailəşə bilmir. Çünki xalqdan çox uzaq qalıblar. Hərə öz kabinetində 5-10 nəfərlə iclas keçirməklə Azərbaycan ictimaiyyətində yeni fikir yarada, özünü yeni qüvvə kimi qəbul etdirə bilməz. Qəbul olunmaq üçün cəmiyyətin içinə çıxmaq lazımdır, xalqla yaxından təmasda olmaq lazımdır. Gedib hansısa rayonda beş nəfər partiya üzvü ilə görüşüb iclas keçirmək xalqla təmas deyil. Nə qədər ki, belə siyasət yürüdülür, kiminsə yeni qüvvə kimi qəbul edilməsi və ictimailəşməsi mümkün deyil".
“Yeni Müsavat”
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • “5 il 9 ay cəza çox qanunsuz və ədalətsizdir” - Tanınmış hüquqşünas
Bu gün, 20:05 |
|
|
|
| • Kreml iqtisadi savaşın "düymə"sinə basmaq üzrədir: - Rusiya Ermənistanın "nəfəs"ini kəsmək niyyətindədir
Bu gün, 20:00 |
|
|
|
| • Əli Xameneini necə xilas etməyə çalışıblar - onun iqamətgahı ilə bağlı TƏFƏRRÜATLAR
Bu gün, 16:07 |
|
|
|
| • Moskva erməniləri HƏDƏLƏDİ - "...ağır nəticələrə səbəb olacaq"
Bu gün, 16:02 |
|
|
|
| • UFC-də qalib gələn Fərman Həsənov tanınmış polis polkovnikinin oğludur - FOTO
Bu gün, 15:56 |
|
|
|
| • Uşaqlara işgəncə verən ana və sevgilisinə hökm oxundu - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 15:53 |
|
|
|
| • Şirkət nümayəndəsi vəfat edib - “Şahşərab”ın səhmdarları toplanır
Bu gün, 14:22 |
|
|
|
| • Azərbaycan vətəndaşları böyrəklərini satmağa necə məcbur ediliblər? - QANLI BİZNESİN QARANLIQ TƏRƏFİ
Bu gün, 14:13 |
|
|
|
| • İsrail ABŞ-ın xüsusi müttəfiqi statusunu itirir - "Politico"
Bu gün, 14:09 |
|
|
|
| • “Erməni soyqırımını tanımaqdan çəkinməmişəm və mütləq dəstəkləyirəm” – Netanyahu
Bu gün, 13:50 |
|
|
|
| • İran və Ermənistan Zəngəzurda YOL TİKİR - DETALLAR
Bu gün, 13:45 |
|
|
|
| • Rusiyada girov saxlanıldığını iddia edən azərbaycanlı: “Pasportumu alıblar, məndən 10 min istəyirlər” - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 13:01 |
|
|
|
| • Bədirbəylinin qızının faciəli ölümü - Media niyə susdu?
Bu gün, 12:54 |
|
|
|
| • İran Bəhreynə zərbə endirib, yaşayış binasına zərər dəyib, daha qəti addımlar olacağı bəyan edilib
Bu gün, 12:52 |
|
|
|
| • Mirsaleh Seyidovun AĞ ÇÖRƏYİ... - İLGİNC FAKTLAR
Bu gün, 12:51 |
|
|
|
| • Ağacdan hazırlanmış avtomobil: saatda 300 kilometrdən çox sürət yığa bilir - FOTO
Bu gün, 12:18 |
|
|
|
| • Ədliyyə nazirliyi onun sədrliyini təsdiqləmədi - Nəticə rədd edildi
Bu gün, 12:15 |
|
|
|
| • Aİ Venesuelaya zəlzələdən sonra dəstək üçün 5 milyon avro ayırıb - Kallas
Bu gün, 12:08 |
|
|
|
| • Mehdiyev getdi, nə dəyişdi ki, Həbibbəyli də getsə, nəsə dəyişə... - HƏQİQƏTƏN DƏ...
Bu gün, 11:56 |
|
|
|
| • "İnsan məhz öz üslubu ilə yadda qalır... - ...başqasının təkrarı olmaqla yox"
Bu gün, 11:44 |
|
|
|
| • Goranboy icra hakimiyyətində kişi arvadını ÖLÜMÜNƏ DÖYDÜ - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 11:38 |
|
|
|
| • İran İtaliyanı ABŞ-İsrail müharibəsinə dəstəyə görə tənqid edib - KİV
Bu gün, 11:34 |
|
|
|
| • Naxçıvan xəlvətinin DƏRƏ BƏYİ... - ŞOK FAKTLAR
Bu gün, 11:30 |
|
|
|
| • İran və İraq rəsmiləri Xameneinin dəfn mərasiminin təşkilini müzakirə edəcəklər
Bu gün, 11:13 |
|
|
|
| • Ukrayna Rusiyanın ən müasir silahlarının sirlərini açıqlayıb - UNIAN
Bu gün, 11:00 |
|
|
|
| • Şəkidə baş həkim dövlət müəssisəsinə ƏL QOYUB - İTTİHAM VAR...
Bu gün, 10:58 |
|
|
|
| • Göydələnin başında "həyət evi": Dövlətin şəhərsalma siyasətinə "yuxarıdan" baxanlar! - VİDEOFAKT
Bu gün, 10:52 |
|
|
|
| • ADSEA burda AĞ BAYRAQ QALDIRIB... - BUNUN BAŞQA ADI YOXDUR...
Bu gün, 10:46 |
|
|
|
| • SEPAH ABŞ-nin Küveyt və Bəhreyndəki hərbi bazalarına zərbələr endirdi - KİV
Bu gün, 10:39 |
|
|
|
| • SEPAH rəsmisi Pezeşkianın yalan dediyini iddia etdi
Bu gün, 10:37 |
|
|
|
| • "Azərbaycan bu məsələdən narahatdır" - ONA GÖRƏ DƏ...
Bu gün, 08:32 |
|
|
|
| • “Şuşaya gəlmək istəyirdi, qismət olmadı, rejissora tapşırdı ki, mənim üçün rol yazsın”-Firəngiz Mütəllimova
Bu gün, 08:27 |
|
|
|
| • Lyayenin səfərinin pərdəarxası detalları... - İNCƏLƏMƏ
Bu gün, 08:25 |
|
|
|
| • Rusiyada Ordu silahını Kremlə çevirəcək deyən sabiq hərbçi saxlanıldı - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 08:19 |
|
|
|
| • Rusiya çətin vəziyyətdə: Bunu bacaracaqmı? - ŞƏRH
Bu gün, 08:18 |
|
|
|
| • Tezliklə maaşlar artırıla bilər - GÖZLƏNTİ
Bu gün, 08:16 |
|
|
|
| • Həbsdə olan Qarabağ qazisi KÖMƏK İSTƏYİR - MÜRACİƏT
Bu gün, 07:35 |
|
|
|
| • "Niyə məhz axşam saatlarında problem yaranır?" - NARAZILIQ VAR...
Bu gün, 07:28 |
|
|
|
| • İran Güney Qafqazda varlığını hiss etdirməyə çalışır... - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 07:20 |
|
|
|
| • Vuçic nəhayət ki bunu edəcək... - KİV
Bu gün, 07:02 |
|
|
|
| • Batmaqda olan gəminin YOLÇULARI - O vaxt... üsyan vaxtı...
Bu gün, 06:39 |
|
|
|
| • Hüquqları pozulan sahibkarlar Prezidentdən KÖMƏK İSTƏYİR - MÜRACİƏT
Bu gün, 06:35 |
|
|
|
| • Qarabağ separatçıları... indi də Ukraynaya qarşı SƏFƏRBƏR OLUNUB
Bu gün, 06:23 |
|
|
|
| • Müştərilər beləcə qəpik-qəpik SOYULUR... - ETİRAZ VAR!
Bu gün, 06:14 |
|
|
|
| • Anar Bayramlı kimləri və niyə ətrafına toplayır? - TƏBİB-də "Kadr İslahatı" MASKASI
Bu gün, 06:02 |
|
|
|
| • Lənkəranskinin qan düşməni idi - Məhkəmədən bu "qanuni oğru" ilə bağlı YENİ QƏRAR
Dünən, 11:19 |
|
|
|
| • Avropa Parlamentindən Ermənistanı şok edən ÇAĞIRIŞ
Dünən, 11:14 |
|
|
|
| • Baltikyanı ölkələr Aİ-ni Rusiyadan neft idxalına qadağanı sürətləndirməyə çağırıb - "Financial Times"
Dünən, 11:11 |
|
|
|
| • Qarabağ Qazisi öz hüquqlarından istifadə edə bilmirsə... - ETİRAZ VAR...
Dünən, 10:34 |
|
|
|
| • Paşinyanın mətbuat katibi deputat olur - Yenisini gətirir
Dünən, 10:13 |
|
|
|
|
