Naxçıvan gözləməməlidir: İnsanların səbri deyil, problemlər tükənməlidir!

Naxçıvan haqqında danışarkən çox vaxt onun zəngin tarixi, qədim abidələri və strateji əhəmiyyətindən söz açılır. Bunlar həqiqətdir. Amma bu həqiqətin yanında başqa bir reallıq da var: gündəlik həyatın qayğıları ilə üz-üzə qalan insanların sualları. Bu suallar illərdir dəyişmir. Dəyişən yalnız təqvimdir.

Naxçıvanın coğrafi mövqeyi uzun illərdir bölgənin inkişafına təsir edən əsas amillərdən biridir. Azərbaycanın əsas hissəsi ilə birbaşa quru əlaqəsinin olmaması nəqliyyatdan tutmuş ticarətə, qiymətlərdən investisiyalara qədər bir çox sahədə əlavə çətinliklər yaradır. Bu vəziyyət insanların iradəsindən asılı deyil. Lakin həmin çətinliklərin təsirini azaltmaq üçün görüləcək işlər insanların iradəsindən deyil, idarəetmənin səmərəliliyindən asılıdır.

Bu gün Naxçıvan sakinini ən çox düşündürən məsələlərdən biri paytaxta gedib-gəlməkdir. Ölkənin bir bölgəsindən digərinə səfər etmək vətəndaş üçün mürəkkəb bir prosesə çevrilməməlidir. Uçuşların sayı, biletlərin əlçatanlığı və daşınma imkanları insanların real tələbatına uyğun qurulduqda həm sosial narazılıq azalır, həm də bölgənin iqtisadi fəallığı artır.

İqtisadi inkişaf yalnız dövlət müəssisələrinin fəaliyyəti ilə ölçülmür. Bölgədə yeni istehsal sahələrinin açılması, sahibkarlığın genişlənməsi, kiçik və orta biznesin dəstəklənməsi dayanıqlı məşğulluğun əsas şərtlərindəndir. İnsan işləyə, qazandığını ailəsinə xərcləyə və gələcəyini doğma yurdunda qura biləcəyinə inanmalıdır. Əks halda, gənclərin başqa bölgələrə və ya xarici ölkələrə üz tutması davam edəcək.

İdarəetmə isə təkcə qərar vermək deyil. Güclü idarəçilik insanların gündəlik problemlərini vaxtında görmək, onların həllini gecikdirməmək və cəmiyyətlə açıq ünsiyyət qurmaq bacarığıdır. Vətəndaş özünü eşidilmiş hiss etdikdə dövlətə inam da möhkəmlənir.

Naxçıvanın potensialı kifayət qədər böyükdür. Kənd təsərrüfatı, turizm, logistika, emal sənayesi və sərhəd ticarəti kimi istiqamətlər düzgün planlaşdırıldıqda bölgə yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoya bilər. Bunun üçün uzunmüddətli strategiya, şəffaf idarəçilik və yerli təşəbbüslərin dəstəklənməsi mühüm rol oynayır.

Naxçıvanın problemlərini yalnız blokada ilə izah etmək də düzgün olmazdı. Xarici amillər mövcuddur, lakin daxili idarəetmənin keyfiyyəti, iqtisadi qərarlar və həyata keçirilən islahatlar da nəticələrə təsir göstərən vacib amillərdir. Hər bir çətinliyin səbəbi olduğu kimi, hər bir problemin də həll yolu var.

Naxçıvanın insanları illərdir səbir nümayiş etdirirlər. Ancaq hər bir bölgənin inkişafı üçün əsas meyar insanların səbri deyil, onların həyat keyfiyyətidir. İnsanlar yaşadıqları yerdə işləyə, rahat səyahət edə, ailələrini dolandıra və gələcəyə inamla baxa bilməlidirlər.

Naxçıvan buna layiqdir. Çünki bu torpağın ən böyük sərvəti onun dağları, qalaları və tarixi deyil, orada yaşayan insanlardır. Hər bir inkişaf proqramının mərkəzində də məhz həmin insanlar dayanmalıdır.