Paşinyanı hakimiyyətdən “lom”la uzaqlaşdırmaq

Ermənistanda parlament seçkilərindən sonra siyasi qarşıdurma yeni mərhələyə qədəm qoyur.

Musavat.com erməni mediasına istinadən bildirir ki, seçkilərin nəticələrini qəbul etməyən əsas müxalif qüvvələr mübarizə taktikasını dəyişərək həm parlament daxilində fəaliyyət göstərmək, həm də ölkə miqyasında koordinasiya olunmuş etiraz aksiyalarına hazırlaşmaq qərarına gəliblər.

Bununla yanaşı, müxalifət vahid koordinasiya mərkəzinin yaradılması istiqamətində də danışıqlar aparır.

Müxalif düşərgənin fikrincə, seçkilər hakim "Vətəndaş Müqaviləsi" partiyasının cəmiyyətdə əvvəlki dəstəyə malik olmadığını göstərib. Onların iddiasına görə, hakimiyyət seçicilərin mütləq əksəriyyətinin səsini qazana bilməsə də, mövcud konstitusion mexanizmlər sayəsində hökuməti formalaşdırmaq imkanı əldə edib.

"Güclü Ermənistan" partiyasının rəhbərliyində təmsil olunan Narək Karapetyan seçki prosesində genişmiqyaslı pozuntuların baş verdiyini iddia edir. Onun sözlərinə görə, inzibati resurslardan istifadə, seçicilərə təzyiqlər, saxlanmalar və digər qanun pozuntuları nəticəsində on minlərlə vətəndaşın səsinin nəticələrə təsir etməsi əngəllənib.

Eyni mövqedən çıxış edən deputatlığa namizəd Mamikon Aslanyan bildirir ki, baş nazir Nikol Paşinyan seçkilərdə "50 faiz + 1 səs" həddini keçə bilməyib və parlamentdəki üstünlük müxtəlif siyasi manipulyasiyalar hesabına təmin olunub.

Həbsdə olan "Ana Ermənistan" Partiyasının sədri Andranik Tevanyan isə seçkilərə və sonrakı siyasi proseslərə daha sərt qiymət verərək, hakimiyyətin həm daxili repressiyalara, həm də xarici siyasi dəstəyə arxalandığını iddia edir.

Seçkilərdən sonra siyasi mübarizənin əsas mövzularından biri müxalifət nümayəndələrinə qarşı cinayət işləri və həbslər olub.

"Ayakve" milli-vətəndaş hərəkatının koordinatoru Avetik Çalabyan həbsxanadan yaydığı müraciətdə ölkədəki vəziyyəti "konstitusion böhran" kimi qiymətləndirərək tərəfdarlarını hakimiyyətin legitimliyini tanımamağa çağırıb.

Andranik Tevanyan da həbsdən göndərdiyi bəyanatda hüquq-mühafizə orqanlarının siyasi sifarişlə hərəkət etdiyini iddia edib. Onun fikrincə, təzyiqlərin əsas hədəfi Türkiyə və Azərbaycanla münasibətlərdə fərqli siyasi xətti müdafiə edən qüvvələrdir. Müxalifət nümayəndələri iri sahibkar və siyasətçi Qaqik Sarukyana qarşı aparılan istintaq tədbirlərini də siyasi təzyiq nümunəsi kimi qiymətləndirirlər. Onların fikrincə, bu proseslər ölkənin investisiya mühitinə mənfi təsir göstərir.

Seçkilərin nəticələrini tanımayan müxalifətin parlament mandatlarını qəbul etməsi cəmiyyətdə müxtəlif müzakirələr doğursa da, müxalif liderlər bunu taktiki qərar adlandırırlar. Mamikon Aslanyanın sözlərinə görə, parlamentdən tam imtina etmək hakimiyyətə siyasi meydanı tam nəzarətə götürmək və növbədənkənar seçkilər vasitəsilə üstünlüyünü daha da möhkəmləndirmək imkanı verə bilərdi.

Bu səbəbdən müxalifət parlament tribunasını siyasi mübarizənin əlavə platforması kimi saxlayacağını bildirir. Onların fikrincə, bu addım hakimiyyətin legitimliyini qəbul etmək deyil, müxalif seçicilərin səsini dövlət institutlarında təmsil etmək məqsədi daşıyır.

Daşnaksütyun Partiyasının nümayəndəsi İşxan Saqatelyan da mandatlardan imtinanın yüz minlərlə seçicinin etimadını boşa çıxarmaq olacağını bildirərək parlament fəaliyyətinin küçə mübarizəsini əvəz etməyəcəyini vurğulayıb.

Müxalifət yalnız siyasi deyil, iqtisadi məsələlər üzrə də vahid fəaliyyət planı hazırlayır. "Güclü Ermənistan" Partiyasının sədri Samvel Karapetyan fermerlərin və ixracatçıların üzləşdiyi çətinliklərin aradan qaldırılması üçün Rusiyaya müraciət edilməsini təklif edib. Onun sözlərinə görə, Ermənistan hökuməti bu istiqamətdə kifayət qədər fəallıq göstərmir və müxalifət bu məsələni öz üzərinə götürməyə hazırdır. Eyni zamanda, beş aparıcı müxalif siyasi qüvvə vahid koordinasiya şurasının yaradılması barədə razılığa gəlib. Hazırda birgə fəaliyyət proqramı və gələcək siyasi addımlar müzakirə olunur. Müxalifət liderlərinin açıqlamalarından görünür ki, əsas siyasi qarşıdurmanın növbəti mərhələsi küçələrdə davam edə bilər. Samvel Karapetyan bildirir ki, hakimiyyət dəyişikliyi qanuni yollarla həyata keçirilməlidir. Onun sözlərinə görə, etiraz aksiyalarının başlanması üçün uyğun siyasi şərait formalaşdığı anda parlament fəaliyyəti ilə küçə etirazları paralel şəkildə aparılacaq.

Andranik Tevanyan isə müxalifətin emosional və pərakəndə fəaliyyət modelindən imtina edərək daha sistemli, koordinasiyalı və uzunmüddətli mübarizə strategiyasına keçməsinin vacibliyini vurğulayır.

Müxalifətin açıqlamaları göstərir ki, Ermənistanda siyasi qarşıdurma seçkilərlə yekunlaşmır. Əksinə, parlamentdə təmsilçilik, vahid koordinasiya mərkəzinin yaradılması və mümkün kütləvi etiraz aksiyalarına hazırlıq ölkədə siyasi mübarizənin yeni mərhələsinin başlandığını göstərir.

Bununla belə, hakimiyyət seçkilərin qanunvericiliyə uyğun keçirildiyini bəyan edir və müxalifətin səsləndirdiyi saxtakarlıq və legitimliklə bağlı iddiaları qəbul etmir. Bu səbəbdən qarşıdakı dövrdə Ermənistanın daxili siyasi gündəmini parlament daxilində qarşıdurma ilə yanaşı, küçə etirazlarının mümkün inkişafı da müəyyən edə bilər.Qeyd edək ki, İrəvanda son günlər hakimiyyət dəyişikliyinin yeganə yolunun üsyan (necə deyərlər, “lom”la uzaqlaşdırmaq planı) olduğu barədə çağırışlar səslənir.