ABŞ-ın Beynəlxalq Dini Azadlıqlar üzrə Komissiyası (USCIRF) 2026-cı il illik hesabatında Azərbaycanı "erməni irsinin məhv edilməsi"nə və hərbi əsirlərə qarşı "qəddar rəftara" görə bir daha sərt şəkildə qınadı. Komissiya Azərbaycanı Xüsusi Nəzarət Siyahısında saxlamağı, hədəflənmiş sanksiyalar tətbiq etməyi və hərbi yardımı məhdudlaşdırmağı tövsiyə etdi.
Məntiqi bir sual yaranır: bu Amerika strukturu bu qədər birtərəfli və siyasiləşdirilmiş qərarlar nəyin əsasında qəbul edir? Cavab sadədir: erməni lobbisi ilə sıx əməkdaşlıq.
İllərdir ki, USCIRF Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsində açıq-aşkar qərəz nümayiş etdirir. ABŞ-ın ən aqressiv və təsirli lobbilərindən biri olan Amerika Erməni Milli Komissiyası (ANCA) müntəzəm olaraq komissiya ilə əməkdaşlıq edir. Azərbaycanın "cəzalandırılması" lazım olduqda, ANCA və digər erməni təşkilatları dərhal səfərbər olur, "ifadələr" təqdim edir, dinləmələr təşkil edir və komissiya üzvlərinə təzyiq göstərir.
Qədim kilsələrlə bağlı vəziyyət xüsusilə kinayəli görünür. Vatikan Qarabağdakı qədim xristian abidələrinin əksəriyyətinin Erməni Apostol Kilsəsinə deyil, Qafqaz Albaniyasına məxsus olduğunu dəfələrlə təsdiqləsə də, USCIRF onları "erməni dini irsi" adlandırmağa davam edir. Əlbəttə ki, "Azərbaycan agenti" olmayan Vatikan bunu bir neçə dəfə açıq şəkildə vurğulayıb. Lakin USCIRF üçün Müqəddəs Taxt-Tacın fikrinin heç bir mənası yoxdur.
Komissiya niyə tarixi faktları və Vatikanın mövqeyini görməzdən gəlir? Çünki bu, onlar üçün əlverişlidir. Çünki erməni lobbisi illərdir onlarla fəal şəkildə işləyir. Çünki bu halda "dini azadlıq uğrunda mübarizə" sadəcə olaraq erməni siyasi maraqlarını irəli sürmək üçün əlverişli bir örtükdür.
Qeyd etmək lazımdır ki, Prezident Donald Tramp əvvəllər bu cür strukturları fəal şəkildə tənqid etmiş və maliyyələşdirməni azaltmağa çalışmışdı. O qlobalistlərin və "dərin dövlətin" hökumət maliyyələşdirmə alətləri ilə fəaliyyət göstərən bir çox QHT-ləri və komissiyaları adlandırmışdı. “Freedom House”, Demokratiyaya Dəstək Milli Fondu və bir sıra digər təşkilatlar artıq Tramp administrasiyasının yeni yanaşmasının əsas zərbəsini hiss ediblər.
Amma nədənsə, USCIRF hələ də adi qaydada fəaliyyət göstərir və qərəzli, siyasiləşdirilmiş hesabatlar hazırlamağa davam edir. Görünür, Trampın sadəcə vaxtı yoxdur və ya bu əməliyyatı dayandırmağı prioritet hesab etmir.
USCIRF çoxdan dini azadlığı müdafiə edən bir qurumdan erməni lobbisini narazı salan ölkələrə təzyiq göstərmək üçün bir vasitəyə çevrilib. Lazım gəldikdə, onlar işğal zamanı yüzlərlə Azərbaycan məscidi və abidəsinin dağıdılmasına "göz yumurlar". Lazım gəldikdə isə, birdən-birə Vatikanın mövqeyini belə görməzdən gələrək "erməni irsinin" qızğın müdafiəçilərinə çevrilirlər.
Bu, dini azadlığın müdafiəsi deyil. Bu, erməni diasporu tərəfindən maliyyələşdirilən və gözəl "insan hüquqları" adı altında qablaşdırılmış klassik lobbiçilik siyasətidir.
Azərbaycanın bu cür qərəzli hesabatları görməzdən gəlmək hüququ var. Amma dini azadlığı qorumalı olan bir komissiya ANCA-nın filialı kimi fəaliyyət göstərirsə, ona cavab vermək üçün kağız israfına belə ehtiyac yoxdur.
Müəllif: Aqil Qəhrəmanov