Əmanətlərin azalmasına səbəb nədir - TƏHLİL
Tarix: 19-05-2015, 10:39 | Çap et
Ölkəmizin bank sektorunda kapitallaşma səviyyəsinə görə vəziyyət sabitdir və ilk baxışda heç bir problem yoxdur. 2015-ci ilin I rübünün yekunlarına görə, sektorda aktivlərin həcmi 28 milyard 850,3 milyon manat təşkil edib ki, bu da fevral ayının yekunları ilə müqayisədə 217,8 milyon manat və yaxud 0,76% çox deməkdir.
Mərkəzi Bank (AMB) manatın dəyərini ucuzlaşdırdıqdan sonra bu, şübhəsiz ki, müsbət göstəricidir. Ancaq əvvəlki şərhlərimizdə də yazmışdıq ki, fevralın 21-i tarixindəki korrektədən sonra bankların fəailiyyətində “yenidən yüklənmə” yaranıb. Bununla əlaqədar olaraq da banklara dəstək məqsədilə AMB tərəfindən bir sıra zəruri addımlar atıldı. Əgər, bu addımlar atılmasa idi onların bəziləri sıradan çıxa bilərdi. Belə ki, banklara belə anda ciddi dəstək vacib idi və AMB də bunu həyata keçirdi.
Ancaq müəyyən mənfi tendensiyalar hər halda nəzərə çarpır. Belə ki, məsələn, martda əhalinin əmanətləri azalıb. Əhalinin banklarda yerləşdirilən əmanətlərinin həcmi ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 16,91 % artaraq cari il aprelin 1-nə 7 781,6 milyon manat təşkil etsə də, fevralla müqayisədə aşağı düşüb.
Başqa sözlə desək, martda əhalinin banklardakı əmanətləri 1,91% az təşkil edib. İlin əvvəlindən isə əhalinin banklardakı əmanətlərinin həcmində 8,3% artım qeydə alınıb. Halbuki, bu ilin martında Azərbaycanda depozit və əmanətlər üzrə orta faiz dərəcəsi fevrala nisbətən artaraq manat ilə illik 8,99, xarici valyutada isə 8,75 % təşkil edib. Fevralda bu göstəricilər 8,95 və 8,73 % olub.
Ümumiyyətlə, martda fiziki şəxslər üzrə manatla əmanətlər üzrə orta faiz dərəcəsi 9,71, xarici valtyuta ilə 9,62, hüquqi şəxslər üzrə isə müvafiq olaraq 5,85 və 4,31 % səviyyəsində qeydə alınıb. Fiziki şəxslərin əmanətləri üzrə orta faiz dərəcində fevralla müqayisədə manatla əmanətlərdə 0,07, xarici valyuta ilə əmanətlərdə isə 0,05 % artım müşahidə edilib.
Əmanətlərin azalmasına səbəb nə olub? Və bu, davam edə bilərmi?
Təkrar edirik: AMB bankların normal fəaliyyət göstərmələri üçün “əlindən gələni” edib və bunu davam etdirir. Elə AMB-in nəzdnində fəaliyyət göstərən Əmanətlərin Sığortalanması Fondu tərəfindən bu ilin fevral ayının 24-dən etibarən banklarda yerləşdirilən qorunan əmanətlər üzrə faiz dərəcəsi səviyyəsinin 9-dan 12-yə qaldırılması da buna nümunə idi.
Bu, olduqca məqsədəuyğun sayıldı. Çünki bir tərəfdən manatın korrektəsi, digər tərəfdən 2015-ci ildən banklardakı əmanətlərdən gəlirlərə verginin tədbiqi qorunan depozitlər üzrə faiz dərəcələrinin qaldırılmasını vacib sayırdı. Martda ölkədə depozit və əmanətlər üzrə orta faiz dərəcəsinin fevrala nisbətən artaraq manatla illik 8,99, xarici valyutada isə 8,75 % təşkil etməsi də bunun nəticəsi hesab olunur. Çünki bu, həm də banklardan vəsaitlərin çəkilməsinin qarşısını almağa, ikincisi də real şəraitdə vəsaitlərin yenidən yerləşdirilməsinə əlavə stimul yaratmaq məqsədilə edildi.
Sözügedən fonda əmanətlərin azalmasını isə mart ayı ərzində manatla depozitlərin banklardan çəkilməsi və ardınca bunların bir hissəsinin ABŞ dollarına konvertasiya olunaraq yenidən yerləşdirilməsinə baxmayaraq, müəyyən hissəsinin də başqa vasitələrə yatırılması və yaxud da istifadə olunması ilə izah etmək mümkündür.
Ölkədə xarici valyutada depozitlər aprelin 1-nə 7 013,9 milyon manat olub ki, bu, martın 1-nə olan göstəriciyə nisbətən 506,3 milyon manat və ya 7,8 % çoxdur. Sözügedən göstərici ilin əvvəli ilə müqayisədə isə 2 883,6 milyon manat və ya 69,8%, keçən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə isə 3 769,2 milyon manat - 116,2 % çox deməkdir.
Lakin əmanətlərin azalması müvəqqəti haldır. Ölkədə əhali tərəfindən xarici valyuta alışı da artıq, səngiyib. Belə ki, nağd dollar satışı (əhalinin alışı) fevralda 2,58 dəfə artaraq 2885,467 milyon dollara yüksəlmişdisə, martda azalaraq 1 066,514 milyon dollara düşüb.
Ümumiyyətlə, bilavasitə əhali tərəfindən banlara depozit yerləşdirilməsi onların gəlirlərindən asılıdır. AMB-in fevralın 21-dəki korrektə siyasəti buna az təsir etmiş və etdiyi təsirlərin də nəticələri aradan qalxıb.
Odur ki, əmanətlərin azalması prosesi dayanacaq. Həm də ki, kapitallaşmanın artması fonunda bu, heç bir təhlükə kəsb etmir. Yox, əgər, manatın dəyəri ilin sonunadək yenə ucuzlaşdırılarsa əhalinin gəlirləri azala və əmanətlərin çəkilməsi daha ciddi xarakter ala bilər. Belə bir hal isə, gözlənilmir.
AzVision.az
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • İranın Bakıdakı səfiri konsulun ölümündən yazdı - "Xidmət borcunu yerinə yetirərkən..."
Bu gün, 10:08 |
|
|
|
| • CHP-nin Ankaradakı qərargahında kütləvi dava baş verdi - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 10:05 |
|
|
|
| • Putin artıq bunu gizlədə bilmir: - Moskvalılar şokdadır...
Bu gün, 10:03 |
|
|
|
| • Rusiya səfiri Albaniya XİN-ə çağırılıb
Bu gün, 10:01 |
|
|
|
| • “Ac xalqı tox, az xalqı çox qılmaq” törəsi və “Zır-şahinlik” - AXI NİYƏ?..
Bu gün, 09:59 |
|
|
|
| • Paşinyan Ermənistan və Türkiyə arasında dəmir yolunun açıldığını bildirib - DETALLAR
Bu gün, 09:55 |
|
|
|
| • Arzu Kazımov və onun suç ortağı HƏBS OLUNA BİLƏR - Əgər bu faktı araşdıran olsa...
Bu gün, 09:51 |
|
|
|
| • Dünyada güc balansı yenidən qurulur: Bakıda hansı mesajlar verildi? - İNCƏLƏMƏ
Bu gün, 09:18 |
|
|
|
| • Ermənistan Rusiyaya ixrac məsələlərini müzakirə edəcək - Ermənistan KİV
Bu gün, 09:14 |
|
|
|
| • Rusiya ilə əlaqələrin inkişafı bundan asılı deyil - Mirzoyan
Bu gün, 09:13 |
|
|
|
| • Əkin sahələri Azərbaycan tərəfində qaldı: erməni kəndində narazılıq artır - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 09:11 |
|
|
|
| • Niyə ancaq BİZ? - TƏSADÜFDÜRMÜ?
Bu gün, 09:09 |
|
|
|
| • Meşələrin İnkişafı Xidmətinin baha başa gələn lüks avtoparkı - 440 min manatlıq satınalma
Bu gün, 08:09 |
|
|
|
| • "Heç vaxt düşünməmişəm ki, əməliyyata gedim..." - Əməkdar artist
Bu gün, 08:03 |
|
|
|
| • Günay Ağamalı haqda gözlənilən qərar: Deputat mandatından məhrum edilə bilər? - GƏLİŞMƏ
Bu gün, 08:01 |
|
|
|
| • Xalq dövlətindən istəməyib kimdən istəsin? - REAKSİYA
Bu gün, 07:28 |
|
|
|
| • Uşaq pulu olmadan BÖYÜYƏN ƏSGƏR: Vətən burda hardadır? - HƏQİQƏTƏN DƏ...
Bu gün, 07:18 |
|
|
|
| • İcra başçısı Şəkidə gizli şəkildə XƏZİNƏ AXTARIB - Ay qardaş, Şəkidə adam yoxdur?"
Bu gün, 07:11 |
|
|
|
| • "Samir Alıyev işini icra etmək istəmir: Niyə? Nəyi gözləyir ki? Rüşvət verilməlidir?" - İTTİHAM VAR...
Bu gün, 07:03 |
|
|
|
| • "İşçiləriniz niyə belə məsliyyətsizdir?" - ETİRAZ VAR!
Bu gün, 06:55 |
|
|
|
| • Mikayıl Cabbarov heç bir ciddi qərar vermək ixtiyarında da deyil - AKTUAL
Bu gün, 06:48 |
|
|
|
| • DOĞUB TÖRƏTMƏYİMİZ nədən belə qorxuludur? - HƏQİQƏTƏN DƏ...
Bu gün, 06:43 |
|
|
|
| • Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin rəhbərliyi və nümayəndə heyəti Latviyadakı səfirliyimizdə rəsmi görüş keçirib
Bu gün, 06:38 |
|
|
|
| • "İrandakı milyonlarla azərbaycanlı belə açıqlamaları Vilayətiyə bağışlamayacaq" - deputat
Bu gün, 06:26 |
|
|
|
| • ABŞ “sülhməramlılar”ı Qərbi Zəngəzurda yerləşdirilir - Vaşinqtonun Qafqaz planı
Bu gün, 06:23 |
|
|
|
| • ABŞ və İran sazişi zənginləşdirilmiş uran məsələsini həll etmir - KİV
Bu gün, 06:18 |
|
|
|
| • Paşinyan kimlərlə ittifaq qura bilər? - AKTUAL
Dünən, 15:42 |
|
|
|
| • Müharibə yenidən başlasa, nəticələri “daha sarsıdıcı və acı” olacaq - Qalibaf
Dünən, 15:40 |
|
|
|
| • Lavrov Ermənistanla Ukraynanı müqayisə edib: - İrəvanı anti-Rusiya düşərgəsinə cəlb etməyə çalışırlar
Dünən, 13:47 |
|
|
|
| • Özgür Özel CHP Qrup sədri seçilib
Dünən, 13:43 |
|
|
|
| • Yasamalda 3 nəfərin ölümünə səbəb olan klinika rəhbərinin məhkəməsi başlayır - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 13:28 |
|
|
|
| • ADY-nin saxta reklamı: Bakı-Tiflis qatarına ilk bileti alan kimdir? - VİDEO
Dünən, 13:19 |
|
|
|
| • Köhnələn istehlak səbəti: NİYƏ DƏYİŞMİR? - ARAŞDIRMA
Dünən, 13:06 |
|
|
|
| • Benzinli mühərriklərin "ömrünə" nə qədər qalıb? -Avtomobil nəhənglərindən gözlənilməz geri dönüş
Dünən, 12:59 |
|
|
|
| • İctimai nəqliyyatda yeni dövr: 90 dəqiqəlik bilet nədir? - AKTUAL
Dünən, 12:46 |
|
|
|
| • Qorxu və "kapitalizm imperiyası” - Hantavirus xəbərlərinin anatomiyası
Dünən, 12:45 |
|
|
|
| • AYNA və Gömrük Komitəsi sürücüləri necə incidir? - ŞOK FAKTLAR
Dünən, 12:39 |
|
|
|
| • "Sənin kimisi yoxdur, ən mehriban tək sənsən!.." - Uşaq Paşinyana belə dedi
Dünən, 12:27 |
|
|
|
| • "Finex Kredit" BOKT mənfəətdən zərərə keçib
Dünən, 12:20 |
|
|
|
| • Müharibə başlarsa İran hansı ölkələri vuracaq? –SİYAHI
Dünən, 12:18 |
|
|
|
| • Demoqrafik rəqabət: - Azərbaycan Ermənistandan necə 4 qat üstün oldu?
Dünən, 12:12 |
|
|
|
| • Türkiyə Avropa birincisidir - BUNA GÖRƏ...
Dünən, 12:05 |
|
|
|
| • Lənkəranskinin adamı olan polis polkovniki İŞDƏN QOVULDU - FOTO
Dünən, 11:44 |
|
|
|
| • Bölgə turizmi: Bu yay da qiymətlər baha olacaq? - AKTUAL
Dünən, 11:41 |
|
|
|
| • Komitə sədri onu özünə müşavir təyin etdi - BUNDAN SONRA...
Dünən, 11:38 |
|
|
|
| • Moskvadan İrəvana SƏRT XƏBƏRDARLIQ – Ermənistan toqquşma meydanına ÇEVRİLƏ BİLƏR
Dünən, 11:14 |
|
|
|
| • “Fəxrəddin Manafov “mama uşağı” deyil, onda əsl kişilik var, qadınla oturub-durur” - ETİRAZ
Dünən, 11:11 |
|
|
|
| • Arzunu öldürən əri psixiatriya xəstəxanasına yerləşdirilməsini istəyir - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 11:00 |
|
|
|
| • “Anklavlardan imtina edə bilmərik, çünki Başkənd məsələsi var” - Paşinyan
Dünən, 10:59 |
|
|
|
| • "Kamal Abdulla çox düzgün deyib, yaxşı edib deyib..." - RƏY
Dünən, 10:54 |
|
|
|
|
